TRAO ĐỔI VỚI GS NGUYỄN LANG
1. GS Nguyễn Lang gửi TS Nguyễn Bách Phúc, 5/5/2015
Cám ơn các thông tin bổ xung của anh..
1 - Tuy nhiên
tôi vẫn cần lưu ý là các văn bản pháp quy quy định một đằng nhưng thực hiện một
nẻo. Cụ thể như gần đây nhất là với dự án đường sắt cao tốc Băc-Nam thì CP đưa
ra để QH phê duyệt, lựa chọn phương án đầu tư và QH bác phương án đầu tư đó chứ
không phải bác chủ trương đầu tư Do đó, sau đó, vẫn tiếp tục chi tiền để cải tiến
phương án đầu tư với xây dựng trước hai đoạn ở hai đầu đường còn đoạn giữa thì
bổ ngỏ để rồi lâm vào cảnh đã đâm lao thì phải theo lao. Do đó, chiến lược 10
năm của ĐH XI vẫn ghi đầu tư xây dựng đường sắt cao tốc đó. May là với Bộ trưởng
Thăng, vấn đề đường sắt cao tốc này bị chìm đi và không thấy nhắc đến nữa.
2 - Một trong
những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do TTg là người phê duyệt
các quy hoạch phát triển các ngành kinh tế và trong quy hoạch đó lại có những dự
án đầu tư thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của QH. Do đó, trong thực
tế, TTg đã phê duyệt chủ trương đầu tư nên khi đưa trình QH thì chỉ cong là phê
duyệt phương án đầu tư. Do đó, tôi có kiến nghị có liên quan đến thẩm quyền phê
duyệt quy hoạch theo tinh thần quy hoạch nào có dự án đầu tư thuộc thẩm quyền
phê duyệt của cấp nào thì cấp đó có quyền phê duyệt quy hoach, không để xẩy ra
tình trạng TTg phê duyệt tất cả các quy hoach như lâu này.
3 - Về con đường
HCM thì trước đây đệ trình QH phê duyệt cùng với thủy điện Sơn la, trồng 1 triệu
ha rừng, ... Lúc đó chưa gọi là đường HCM mà gọi là con đường Bắc-nam trên dãy
Trường Sơn. Lúc đó, QH không phê duyệt chủ trương đầu tư cho con đường này. Thế
nhưng Bộ GTVT vẫn kiên trì vận động cho con đường này và một đối tượng được Bộ
vận đọng là MTTQ VN và tôi có tham dự buổi họp đó. Đến năm 1999, lũ lụt chia cắt
tuyến đường giao thông Bắc-Nam nên nhân dịp đó, Bộ giai thông kiến nghị cho xây
một số đoạn đường Trường sơn để tạo điều kiện bảo đảm thông xe nếu xẩy ra lũ lụt.
Trong điều kiện đó, kiến nghị của Bộ được chấp nhận và đổi tên thành đường HCM.
Sau này, kiến nghị QH thông qua chủ trương đầu tư
xây dựng con đường này với sự mở rộng thêm
đoan từ Pắc bó đến Cà mâu. Do đó, việc chia cặt một dự án đầu tư thành nhiều
giai đoạn khác nhau để được thông qua giai đoạn đầu thì buộc QH lâm vào cảnh đã
đâm lao thì phải theo lao. Thực trạng này còn được thể hiện trong việc một số dự
án đầu tư cấp A cúng bị chia cắt như vậy chứ không riêng gì đối với dự án đầu
tư thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của QH.
4 - Hy vọng lần
này BCT không mắc bẫy để thay mặt QH phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng sân
bay Long thành để tái diễn việc QH phải phê duyệt chủ trưng sáp nhận Hà Tây vào
Hà nội.
Thư bất tan ngôn, mong anh thông cảm.
5/5/2015
2. TS Nguyễn Bách Phúc gửi GS Nguyễn Lang 5/5/2015
Ngày 05/05/2015
Em rất cảm động, GS đã trả lời ngay thư Em
Em xin trình bày về 3 vấn đề mà GS đưa ra:
Theo luật và Nghị định, thì Quốc hội không lựa
chọn "phương án đầu tư", mà Quốc hội xem xét
"Báo cáo đầu tư", từ 01/05/2015 gọi là "Báo
cáo nghiên cứu tiền khả thi".
Chuyện
đường sắt cao tốc Bắc Nam năm 2010, Chính phủ đã trình "Báo cáo đầu
tư", theo đúng luật, chứ không phải trình "phương án đầu tư".
Quốc hội đã xem xét Báo cáo đầu tư này, đã bỏ phiếu, nhằm thông qua "Nghị
quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư công trình", nhưng kết quả bỏ
phiếu chỉ có 37% số Đại biểu Quốc hội đồng ý, vì vậy không có Nghị quyết, đồng
nghĩa với cụm từ "Quốc hội không thông qua chủ trương đầu tư"
2- GS viết: "Do đó, sau đó, vẫn tiếp tục chi
tiền để cải tiến phương án đầu tư với xây dựng trước hai đoạn ở hai đầu đường
còn đoạn giữa thì bổ ngỏ để rồi lâm vào cảnh đã đâm lao thì phải theo lao. Do
đó, chiến lược 10 năm của ĐH XI vẫn ghi đầu tư xây dựng đường sắt cao tốc đó.
May là với Bộ trưởng Thăng, vấn đề đường sắt cao tốc này bị chìm đi và không
thấy nhắc đến nữa".
Theo Em biết thì Quốc hội không có Nghị
quyết nào thông qua chủ trương đầu tư 2 đoạn đường sắt cao tốc; Chính phủ cũng
không trình 2 "Báo cáo đầu tư" của 2 đoạn đường sắt này, nên Quốc hội
cũng không phải xem xét.
Nhân đây xin lưu ý GS rằng: chi phí để lập "Báo cáo
đầu tư" theo định mức của Nhà nước Việt Nam, với công trình đường sắt cao
tốc dự toán là 56 tỷ USD, vào khoảng 0,04% của dự toán, tức là bằng: 56 tỷ USD
x 0,04% = 224 triệu USD, đó là định mức đối với thuê nhà tư vấn Việt Nam, còn
thuê nhà tư vấn nước ngoài thì theo thỏa thuận giữa chủ đầu tư và nhà tư vấn,
đương nhiên là cao hơn nhiều. Số tiền 244 triệu USD Chính phủ phải trả cho đơn
vị tư vấn, vì đó là thù lao cho họ, mặc dù Báo cáo không được Quốc hội thông
qua.
Tương tự đối với công trình sân bay Long Thành, chi phí
lập "Báo cáo đầu tư" vừa qua khoảng: 18,7 tỷ USD x 0,04% = 74,8 triệu
USD
3 - GS nói: "Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do TTg là người phê duyệt các quy hoạch phát triển các ngành kinh tế và trong quy hoạch đó lại có những dự án đầu tư thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của QH. Do đó, trong thực tế, TTg đã phê duyệt chủ trương đầu tư nên khi đưa trình QH thì chỉ cong là phê duyệt phương án đầu tư. Do đó, tôi có kiến nghị có liên quan đến thẩm quyền phê duyệt quy hoạch theo tinh thần quy hoạch nào có dự án đầu tư thuộc thẩm quyền phê duyệt của cấp nào thì cấp đó có quyền phê duyệt quy hoach, không để xẩy ra tình trạng TTg phê duyệt tất cả các quy hoach như lâu này".
Như Em đã trình bày với GS ở thư sáng nay, trình tự
pháp luật đầu tư là:
- Lập "Báo cáo đầu tư" trên cơ sở
"thiết kế sơ bộ" của các chuyên gia có chuyên sâu về thiết kế
công trình. Thiết kế sơ bộ sẽ chỉ rõ quy mô công trình như thế nào, công
nghệ thiết bị ra sao, và quan trọng nhất là sơ bộ tính toán tổng vốn đầu tư là
bao nhiêu tiền, chứng minh hiệu quả kinh tế xã hội của công trình . Báo cáo này
sẽ giúp Quốc hội xem xét, xem có đáng thông qua chủ trương đầu tư hay không.
- Quốc hội xem xét để phê duyệt "Báo cáo đầu
tư"
- Nếu được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư,
thì chủ đầu tư thuê tư vấn thiết lập quy hoạch chi tiết đầu tư xây dựng công
trình. Lập quy hoạch là công việc của các chuyên gia quy hoạch, họ chỉ biết
chuyên môn về quy hoạch, nghĩa là họ nghiên cứu xem xét cái công trình được
thiết kế trong "Báo cáo đầu tư" có phù hợp với những quy định của
luật quy hoạch hay không, ví dụ như sử dụng đất, cảnh quan kiến trúc, tác động
môi trường, có phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch chung hay không.
Rất tiếc, "Báo cáo đầu tư" của công trình Long Thành lại thực hiện ngược quy trình nói trên. Nghĩa là BGTVT khi chưa có "Báo cáo đầu tư", chưa có "Thiết kế sơ bộ" của chuyên gia về thiết kế xây dựng Cảng Hàng không, nghĩa là chưa thể biết công trình đó thế nào, thì Bộ lại lập quy hoạch "chi tiết". Do không có thiết kế sơ bộ của chuyên gia về Cảng Hàng Không, nên các chuyên gia quy hoạch (chỉ biết đất đai cảnh quan kiến trúc...) cho nên các chuyên gia quy hoạch chỉ còn cách nhắm mắt tưởng tượng ra 1 cái sân bay theo ước vọng của mình. Chúng ta đã có quá nhiều những quy hoạch ước vọng kiểu như thế.
Điều đáng buồn hơn, khi lập "Báo cáo đầu tư"
của sân bay Long Thành, lẽ ra các nhà thiết kế phải dùng kiến thức chuyên môn
của mình để thiết kế sơ bộ sân bay, đằng này họ không thiết kế mà họ lấy các cứ
liệu của cái sân bay tưởng tượng, vốn có trong các "quy hoạch trước
đó"
Tóm lại do làm trái quy trình, nên "Báo cáo đầu
tư" của sân bay Long Thành đã đưa ra 1 cái sân bay không giống ai.
4 - GS viết: "Về con đường HCM thì trước đây đệ trình QH phê duyệt cùng với thủy điện Sơn la, trồng 1 triệu ha rừng, ... Lúc đó chưa gọi là đường HCM mà gọi là con đường Bắc-nam trên dãy Trường Sơn. Lúc đó, QH không phê duyệt chủ trương đầu tư cho con đường này. Thế nhưng Bộ GTVT vẫn kiên trì vận động cho con đường này và một đối tượng được Bộ vận đọng là MTTQ VN và tôi có tham dự buổi họp đó. Đến năm 1999, lũ lụt chia cắt tuyến đường giao thông Bắc-Nam nên nhân dịp đó, Bộ giai thông kiến nghị cho xây một số đoạn đường Trường sơn để tạo điều kiện bảo đảm thông xe nếu xẩy ra lũ lụt. Trong điều kiện đó, kiến nghị của Bộ được chấp nhận và đổi tên thành đường HCM. Sau này, kiến nghị QH thông qua chủ trương đầu tư
xây dựng con đường này với sự mở rộng thêm đoan từ
Pắc bó đến Cà mâu. Do đó, việc chia cặt một dự án đầu tư thành nhiều giai đoạn
khác nhau để được thông qua giai đoạn đầu thì buộc QH lâm vào cảnh đã đâm lao
thì phải theo lao. Thực trạng này còn được thể hiện trong việc một số dự án đầu
tư cấp A cúng bị chia cắt như vậy chứ không riêng gì đối với dự án đầu tư thuộc
thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của QH".
Kính chúc GS và gia đình mạnh khỏe hạnh phúc
Kính thư
Em
Nguyễn Bách Phúc
No comments:
Post a Comment