Hội Tư vấn HASCON và Viện EEI

NĂM 2015 THÁNG 5 NGÀY 14

BÁO LAO ĐỘNG

https://laodong.vn/archived/du-an-san-bay-long-thanh-o-nhung-goc-nhin-khach-quan-708416.ldo

 

DỰ ÁN SÂN BAY LONG THÀNH:

Ở NHỮNG GÓC NHÌN KHÁCH QUAN

 

Bài báo đăng ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc

Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON

Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI

Hội thảo "Dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành - Một cách nhìn khách quan, trung thực và xây dựng" do Báo Lao Động kết hợp với Cục Hàng không Việt Nam tổ chức diễn ra sáng nay (14.5) tại TP.HCM với mong muốn đi tìm những góc nhìn khách quan, các ý tưởng nghiên cứu nhằm đóng góp thêm những ý kiến cho việc xây dựng đại dự án này.

Đồ án sân bay Long Thành

Chính quyền Sài Gòn từng nghiên cứu xây dựng sân bay ở Long Thành

Mở màn Hội thảo, ông Lại Xuân Thanh - Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, cho biết ý tưởng xây dựng một sân bay bổ sung hỗ trợ cho sân bay Tân Sơn Nhất đã có từ trước năm 1975. Theo ông Thanh: "Từ trước năm 1975, chính quyền Sài gòn đã bắt đầu nghiên cứu một số vị trí xung quanh thành phố Sài gòn để xây dựng sân bay mới trong đó có vị trí tại Long Thành - tỉnh Đồng Nai."

Toàn cảnh buổi hội thảo vừa diễn ra sáng nay 14.5. Ảnh: Công Bằng

 "Mục tiêu xây dựng cảng hàng không (CHK) trung chuyển hay Trung tâm trung chuyển hàng không (Hub) là một nhiệm vụ chiến lược lâu dài của ngành hàng không dân dụng Việt Nam. Tại Quy hoạch phát triển Giao thông vận tải Hàng không Việt Nam giai đoạn 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, ngành HKDD đã khẳng định một trong các xu thế phát triển của hàng không dân dụng thế giới là “Xu thế tạo lập và cạnh tranh giữa các CHK trung chuyển lớn diễn ra ở tất cả các khu vực: châu Âu (Pa-ri, Luân-đôn, Am-stéc-đam, Phrăng-phuốc); Bắc Á (Tô-ky-ô, Ô-sa-ka, Xê-un, Đài Loan, Hồng Kông); Đông Nam Á (Băng Cốc, Xinh-ga-po, Kua-la-lăm-pơ)...”, tham luận của ông Thanh nêu rõ. 

Một trong những lợi thế của việc xây dựng sân bay Long Thành được vị đại diện Cục Hàng Không nêu ra tại Hội thảo đó là: "Vị trí lựa chọn xây dựng CHKQT Long Thành cũng đảm bảo giải quyết được hạn chế tổ chức vùng trời mà CHKQT Tân Sơn Nhất đang gặp phải, khai thác được tối đa năng lực phục vụ của cấu hình đường cất hạ cánh được xây dựng. Đồng thời giảm thiểu việc không gây ô nhiễm tiếng ồn, khí thải, các nguy cơ về an toàn hàng không cho khu vực dân cư dầy đặc của thành phố và đặc biệt là có thể đảm bảo khai thác 24/24h".

ÔngLại Xuân Thanh- Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam

Ông Thanh đã dẫn ra nhiều ví dụ ở các nước phát triển như Đức, Nhật, Hàn Quốc, Úc... để minh họa cho lý lẽ cần phải xây dựng một CHKQT lớn như Long Thành để thay thế cho sân bay Tân Sơn Nhất. "Trong tương lai CHK Tân Sơn Nhất sẽ không đáp ứng nổi nhu cầu của các hãng hàng không khi đến Việt Nam", ông Lại Xuân Thanh khẳng định.

"Sân bay Tân Sơn Nhất có nới rộng ra gấp đôi cũng chỉ là nhà ga"

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, phát biểu không cần cầm giấy nhưng những lý lẽ của vị này đã hâm nóng sự chú ý của những người tham gia Hội thảo. 

"Dự án Long Thành là dự án gắn với tương lai đất nước, cần phải có tầm nhìn tương lai chứ không chỉ là 5 năm, 10 năm. Đây là một thử thách đối với tầm nhìn quốc gia, không thể căn cứ vào những bức xúc hiện tại để quyết định. Một dự án kinh tế luôn đi kèm sự đánh đổi, việc tranh luận về dự án phải dựa trên lợi ích tổng thể của đất nước". 

Theo ông Thiên, tầm nhìn của Việt Nam phải đặt vào một thế giới hiện đại, hội nhập và luôn thay đổi. "Việt Nam định làm gì? Định làm một nhà ga hàng không hay một tổ hợp phát triển hàng không hiện đại? Sân bây Tân Sơn Nhất có nới gấp đôi cũng chỉ là nhà ga truyền thống".

Ông Thiên đưa ra lý lẽ cho rằng vị trí sân bay trung chuyển luôn dịch chuyển phụ thuộc vào sự phát triển. "Không thể cố định vị trí sân bay trung chuyển chỉ là Singapore. Nếu muốn cạnh tranh với các quốc gia như Singapore hay Thái Lan thì phải có cách nhìn khác với dự án sân bay Long Thành. Sân bay Long Thành không chỉ nghĩ đến chuyện vận tải hành khách mà còn là điểm trung chuyển vận tải hàng hóa". 

"Sân bay Tân Sơn Nhất quá gần thành phố, diện tích tuy rộng nhưng có hình thoi khiến không thể mở rộng, kết nối giữa sân bay Tân Sơn Nhất với trung tâm thành phố hiện nay là độc đạo, chi phí giải tỏa đền bù rất lớn, nếu mở rộng có thể dẫn đến xung đột đường bay. Cần phải bàn trong tổng thể như vậy khi nhìn vào việc giải tỏa sân bay Tân Sơn Nhất, đấy là những luận cứ khiến tôi ủng hộ việc giải tòa sân bay Tân Sơn Nhất", ông Thiên phát biểu tại Hội thảo.

 Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn và Khoa học Công nghệ và Quản lý Hascon, là người đầu tiên tham gia phần thảo luận. Ông Phúc là một trong những người từng có đóng góp nhiều ý kiến đối với việc xây dựng sân bay Long Thành.

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP.HCM HASCON

Tiến sĩ Phúc, cho rằng cần phải có sự thảo luận để tìm ra sự đồng thuận trong việc xây dựng sân bay Long Thành vì theo vị tiến sĩ này quyết định xây dựng sân bay Long Thành là đúng đắn tuy nhiên trong kế hoạch tiền khả thi của dự án này vẫn còn tồn tại nhiều sai sót. 

Ông Phúc công bố một kiến nghị vừa được viết xong đêm trước ngày diễn ra hội thảo, kiến nghị này sẽ được gửi đến Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung Ương đảng. Kiến nghị này yêu cầu Bộ GTVT tổ chức thảo luận về những tiêu chí, điều kiện để trở thành một cảng trung chuyển hàng không quốc tế. Dự báo sản lượng, hiệu quả của sân bay Long Thành cũng như tổng mức đầu tư và vốn đầu tư đối với sân bay này.

 Bên cạnh đó, một câu hỏi chưa có câu trả lời đó là việc xây dựng sân bay Long Thành có dẫn đến việc dẹp bỏ sân bay Tân Sơn Nhất hay không? TP.HCM không thể thiếu sân bay lớn Tân Sơn Nhất và diện tích hiện hữu 1.500 ha của TSN cần được khai thác sử dụng một cách hợp lý để có thể tăng năng suất lên khoảng 60 triệu khách/năm nhằm đáp ứng nhu cầu hàng không khu vực trong vài chục năm tới, sau đó mới xem xét nhu cầu sân bay thứ hai cho khu vực Tp Hồ Chí Minh.

 Ngoài ra, lập luận cho rằng sân bay lớn phải dời xa trung tâm thành phố là không đúng và không có căn cứ thực tế vững chắc. Thực sự có đến 29 trong số 100 sân bay đông khách nhất thế giới năm 2011 chỉ cách trung tâm thành phố từ 10 km trở xuống. Sân bay Tân Sơn Nhất cách trung tâm thành phố 7 km nên ở trong nhóm này. Như thế việc TSN ở vị trí như hiện nay là bình thường và hợp lý như 29 sân bay lớn trên thế giới nên không vì lý do gì như tiếng ồn và an toàn để phải di chuyển sân bay ra khỏi thành phố cả. Trong khi đó Long Thành cách trung tâm thành phố trên 50 km như nhóm 8 sân bay ở xa thành phố nhất trên thế giới.

 Việc tính toán năng suất sân bay tùy vào nhiều yếu tố, tuy nhiên ba yếu tố quan trọng nhất về cơ sở vật chất có vai trò quyết định, đó là đường băng cất hạ cánh, sân đỗ máy bay và nhà ga phục vụ hành khách. Trước năm 2007, khi nhà ga quốc tế và nhà ga nội địa của TSN còn sử dụng chung cơ sở vật chất trên diện tích của nhà ga nội địa hiện nay, năng suất thiết kế của sân bay Tân Sơn Nhất là 15 triệu khách/năm. 

Sau khi khánh thành nhà ga quốc tế mới với năng suất 15 triệu khách/năm vào giữa tháng 8 năm 2007, toàn bộ nhà ga quốc tế cũ và nhà ga nội địa cũ được nhập lại thành nhà ga nội địa mới, có thể phục vụ 10 triệu khách/năm, thì tổng năng suất của cả hai nhà ga là 25 triệu khách/năm. Cuối năm 2011, nhà ga nội địa được nâng cấp và mở rộng nhằm tăng năng suất lên khoảng 15 triệu khách/năm thì tổng năng suất cả hai nhà ga của sân bay Tân Sơn Nhất là 30 triệu khách/năm. Như thế năng suất thiết kế của TSN không phải là một con số cố định mà đã thay đổi nhiều lần và tăng gấp đôi trong thời gian từ 2007 đến 2011, và việc “tắc nghẽn” dưới mặt đất được giải quyết chủ yếu bằng cách xây thêm sân đỗ máy bay và nhà ga phục vụ hành khách.

 Phát biểu kết luận buổi hội thảo kéo dài gần 4 tiếng đồng hồ, Thứ trưởng Bộ GTVT - ông Phạm Quý Tiêu cho rằng sự cấp thiết của việc đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành là một điều không phải bàn cải.

Thứ trưởng Bộ GTVT - ôngPhạm Quý Tiêu

 Theo ông Tiêu, có thể nói sự phát triển của hệ thống giao thông trong đó có giao thông hàng không là một điều quan tọng tạo động lực cho việc phát triển kinh tế và hội nhập của đất nước. Bên cạnh đó, với tiềm năng phát triển rất lớn của ngành hàng không trong thời gian tới cùng với việc sân bay Tân Sơn Nhất đang quá tải và các phương án mở rộng sân bay này đều không cho thấy tính khả thi thì có thể thấy rõ tính cấp thiết của việc đầu tư xây dựng cảng sân bay Long Thành mang tầm cỡ quốc tế.

Về quá trình chuẩn bị cho đề tiền khả thi dự án sân bay Long Thành đã được Bộ GTVT cho biết đã triển khai hết sức nghiêm túc. Tất cả số liệu, tính toán, các báo cáo, trong báo cáo tiền khả thi đều mang tính chính xác cao. Với câu hỏi có xóa sổ hay không sân bay Tân Sơn Nhất thì trong kế hoạch tính đến năm 2030, chúng ta vẫn sẽ sử dụng song song hai sân bay này.  Bộ GTVT luôn tôn trọng và tham khảo, tiếp thu các ý kiến của các nhà khoa học và các cá nhân có quan tâm và có tâm huyết đối với dự án để có thể nhanh chóng triển khai dự án.