Vietnam Potentials Magazine đã trao đổi với Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc - Chủ tịch Hội Tư vấn khoa học công nghệ & quản lý TP.HCM (HASCON) xoay quanh vấn đề này.
P.V: Được biết, HASCON đang chuẩn bị
khai mạc Hội thảo với chủ đề "Kinh tế biển - tiềm năng và phát triển"
cuối tháng 11 này, dưới con mắt của một nhà khoa học, ông nhìn nhận ra sao về
tiềm năng của kinh tế biển ở nước ta hiện nay?
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc: Về tiềm năng của kinh tế biển ở nước ta, trong khuôn
khổ cho phép, tôi xin nói một ý nhỏ mà hình như nhiều người chưa nhắc đến hoặc
ít nhắc đến, đó là những đặc điểm riêng của bản thân tiềm năng, dẫn đến những
thuận lợi và những khó khăn trong khai thác tiềm năng đó.
Bờ
biển của nước ta rất dài, thềm lục địa rộng, thậm chí rộng hơn cả diện tích đất
liền. Tiềm năng đó rất nhiều quốc gia có, đặc biệt là Nga và
Khó
khăn trong khai thác tiềm năng của nước ta là biển quá nhiều bão, nếu xếp loại thì chắc là nằm trong Top nhiều nhất thế giới
(MĐ chú ý: chữ “Top” trong tiếng Anh nghĩa là “Đỉnh”, câu này của nhà báo MĐ
không ổn. Đề nghị dùng câu của chú: có lẽ là vào loại
nhiều nhất thế giới). Nếu mỗi năm có khoảng 10 cơn bão và áp thấp nhiệt
đới, mỗi lần mất 7 ngày biển động, thì bình quân 12 tháng nước ta mất hơn 2
tháng biển ngưng hoạt động, đó là chưa kể những thiệt hại vô cùng lớn cho kinh
tế biển do bão gây ra. Ngoài ra cũng phải xem
xét đến nguy cơ động đất và sóng thần.
Sở dĩ tôi nói đến khó khăn và thuận lợi là để chúng ta có được cách nhìn khách quan và thực tiễn, từ đó cùng nhau tìm ra giải pháp phát huy thuận lợi và hạn chế tác hại của khó khăn.
P.V: Đất nước ta đang sở hữu một kho
báu với "rừng vàng, biển bạc", nhưng nền kinh tế thì vẫn đang loay
hoay trong cơn "trở dạ". Ông lý giải thế nào về điều nghịch lý này?
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc: “Rừng vàng, biển bạc" là việc của Trời, còn “nền kinh tế nước ta
đang loay hoay trong cơn "trở dạ’’ lại
là việc của Người. Về logic, coi 2 việc
này là nghịch lý, e chưa ổn. Về thực chất, nên tìm hiểu tại sao
đất nước ta hội tụ mọi điều kiện thuận lợi như thế mà con người chưa khai thác
tốt tiềm năng rất lớn của biển.
Xin thưa, tại nhiều diễn đàn trước, các nhà
quản lý, các chuyên gia kinh tế đều khẳng định biển Việt Nam đúng nghĩa là
“biển bạc” vì chứa đựng trong đó tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế. Cụ
thể, nước ta có bờ biển dài 3.260km, vùng biển chủ quyền rộng khoảng 1 triệu
km2, trung bình 100km2 đất liền thì có 1km bờ biển, cao gấp sáu lần mức trung
bình của thế giới. Dọc biển có nhiều vịnh đẹp (Hạ Long, Vân Phong, Cam Ranh,
Nha Trang...) và 2.779 đảo lớn nhỏ với tổng diện tích 1.636km2, có 90 cảng biển
lớn nhỏ và gần 100 địa điểm có thể xây dựng cảng, kể cả cảng trung chuyển quốc
tế, 125 bãi biển có cảnh quan đẹp, trong đó có 20 bãi biển đạt tiêu chuẩn quốc
tế để phát triển du lịch biển. Ven biển có nhiều loại khoáng sản và vật liệu
xây dựng. Tổng trữ
lượng và tiềm năng dầu khí có khả năng
thu hồi của toàn thềm lục địa dự báo khoảng 4,3 - 6 tỉ tấn quy dầu. Trữ lượng hải sản khoảng 3-3,5 triệu
tấn...
Trù phú là thế, nhưng do thể chế hành chính và thể chế kinh tế của nước ta hiện nay còn tồn tại nhiều điều bất cập, chưa thông nên vô tình tạo ra hai điểm nghẽn cho chính mình.
P.V: Yếu tố nào đang làm khó sự phát triển của kinh tế biển vốn là thế mạnh
của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á, thưa ông?
Tiến sĩ
Nguyễn Bách Phúc: Có những yếu tố chủ quan và những yếu tố khách quan, tôi muốn nêu ra ở đây.
Đó là:
Những yếu tố chủ quan:
- Có Định hướng Chiến lược đúng đắn và hoành tráng, nhưng chưa có Quy hoạch tổng
thể và Quy hoạch chi tiết: Chiến lược thể hiện ý chí của con người, những người
có ý chí lớn sẽ đề xuất những chiến lược lớn, hoành tráng, vĩ đại ... Có chiến
lược nhưng không xây dựng Quy hoạch thì chỉ là chiến lược suông, ý chí suông.
Phải có Quy hoạch tổng thể cho cả đất nước, phải có hệ thống Quy hoạch chi tiết
cho các ngành kinh tế, cho các địa phương. Xây dựng Quy hoạch phải trên cơ sở
tính toán khoa học nghiêm túc và chặt chẽ. Vì không có Quy hoạch nên đã xảy ra rất
nhiều thiệt hại cho kinh tế như thiếu đồng bộ, chồng chéo, manh mún ..., dẫn
đến những lãng phí vô cùng lớn cho nguồn lực của nhân dân, của đất nước.
-
Luật pháp chưa đầy đủ, chưa chặt chẽ, chưa rõ ràng, nhất là luật về Biển và kinh tế Biển.
-
Thiếu đội ngũ chuyên gia có trình độ quản lý cao để có
thể điều hành một guồng máy kinh tế ngày càng phức tạp.
-
Thiếu đội ngũ lao động có trình độ kỹ thuật cao.
-
Thiếu vốn đầu tư.
Những yếu tố khách quan:
-
Nhiều thiên tai: bão, áp thấp nhiệt đới, trong tương lai
còn chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu.
- Biển ta đang nằm trong vùng tranh chấp của nhiều nước.
P.V: Theo ông, Chính phủ cần có những
chính sách tích hợp nào để thúc đẩy kinh tế biển Việt
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc: Giải đáp câu hỏi này chính là mục tiêu của Hội thảo “Kinh tế biển, tiềm năng và phát triển“ mà chúng tôi muốn hướng đến, thưa nhà báo. Đến nay đã có hơn 30 Nhà khoa học hàng đầu của nước ta viết bài tham luận tại Hội thảo với những ý kiến sắc sảo, khoa học và có độ tin cậy cao. Mong đến ngày Hội thảo, những ý kiến này sẽ đưa ra bàn luận, mổ xẻ và cuối cùng sẽ có kết luận tập thể để trình Chính phủ.
Hi vọng, trong Hội thảo “Kinh tế biển – tiềm năng
và phát triển” lần này, các chuyên gia sẽ có những khuyến nghị xác đáng với
những biện dẫn đột phá về tư duy kinh tế để đánh giá một cách đầy đủ các nguồn
lực đầu tư, con người, khoa học công nghệ, từ đó ưu tiên các mục tiêu đầu tư
cho kinh tế biển Việt Nam phát huy xứng tầm với những gì đang có.
MINH ĐAN thực hiện
No comments:
Post a Comment