Lâu nay Báo chí và nhiều
người nói ra rất nhiều con số khác nhau về lưu lượng nước thấm. Lúc thì
30lít/giây, lúc thì 75lit/giây, lúc thì bảo đã giảm xuống còn 1,5 lít/giây,
v.v… Thực ra, con số quan trọng nhất là
lưu lượng nước thấm tối đa cho phép theo thiết kế. EVN chưa hề công bố con
số này. Chỉ có một lần, một tờ báo nào đó đăng tin một vị Lãnh đạo của EVN nói rằng 500lít/giây vẫn an toàn!
Đến chính giữa hành
lang, mọi người dừng lại bên hố gom nước,
nơi hai con mương 2 bên dồn nước vào. Ở đấy có hai Cán bộ của đập trông coi.
Họ đo, và công bố với chúng tôi lưu
lượng nước thấm của toàn đập hiện nay là 75lít/giây.
Riêng cá nhân tôi thấy
không có cơ sở gì để tin vào con số của họ nên tôi đành phải tiến hành bí mật
một phép đo trong chớp nhoáng. Ngồi xuống bên mương nước, dùng gang tay đo
chiều rộng của mương, được 30cm (3dm), đo chiều sâu của dòng nước chảy, được
khoảng 15cm (1,5dm), xé một miếng giấy nhỏ chừng 1cm2, thả vào dòng
nước và đếm thời gian bằng hai tiếng “tích tắc”, sau một tích tắc (sau 1 giây)
thấy mảnh giấy trôi được khoảng 1m (10dm). Từ kết quả này có thể nhanh chóng
tính ra lưu lượng nước là:
3,0dm x 1,5dm x 10dm/giây = 45dm3/giây =
45lít/giây
Đó
là lưu lượng của con mương trên nửa bên phải của đập. Lưu lượng của con mương
bên trái cũng gần giống như thế. Lưu lượng nước thấm của toàn đập là:
45lít/giây x 2 = 90lít/giây.
Nếu
cho rằng sai số của phép đo của tôi tối đa là ±15% thì giá trị thật của lưu lượng sẽ nằm trong khoảng: 90lít/giây ±15% =
76,5lít/giây đến 103,5lít/giây
Với cách kiểm tra này tôi thấy có thể chấp nhận con số 75 lít/giây của họ.
Tôi
vẫn rất băn khoăn, làm sao đánh giá được con số này, nếu không bình thường, thì mức độ nghiêm trọng
đến đâu, trong khi chúng ta không biết trị số cho phép của thiết kế.
Trị
số cho phép của thiết kế là kết quả của những bài tính phức tạp, chịu chi phối
của nhiều yếu tố, chúng ta không thể đoán mò được..
Để
đánh giá con số này, chúng ta thử tính thêm một chút như sau:
- Lượng nước thấm qua mặt thượng lưu của toàn
con đập trong 1 giờ (3600 giây):
75 lit/giây x 3600 giây/giờ
= 75x3600 lit/ giờ = 270.000 lít/ giờ
- Diện tích mặt thượng lưu đập đang tiếp xúc
với nước: với Chiều rộng đập khoảng 600
mét, độ sâu của đập hôm đó khoảng 60 mét, Diện tích: 600 mét x 60 mét = 36.000 mét vuông.
- Lượng nước thấm bình quân qua 1 mét vuông trong 1 giờ là:
270.000 / 36000 = 7,5 lit / m2.giờ
Để có thể hiểu được con số này, xin đưa ra ví dụ như sau:
Một ngày nào đó trời mưa
to, tại nhà ở của các ông lớn, những
người đã tuyên bố Đập Sông Tranh 2 là an toàn, nước mưa thấm từ sân thượng
xuống tầng dưới, với lưu lượng giống như
ở đập Sông Tranh 2, là 7,5 lit/giờ cho mỗi mét vuông. Chúng ta không biết
nhà ở của các ông ấy rộng lớn bao nhiêu, nhưng cứ khiêm tốn cho là có 100 mét
vuông sân thượng, thì lượng nước thấm
trong 1 giờ tổng cọng là:
7,5 lít/m2 x 100m2 = 750
lít.
Hãi chưa! 750 lít nước thấm từ sân thượng xuống nhà các ông, chỉ
sau 1 giờ mưa, mà các ông vẫn hô “an toàn”!
Thực ra, có lẽ chỉ cần 1 lít nước mưa thấm vào nhà, là các ông đã
lo sốt vó, chạy đôn đáo tìm thợ sửa chữa.
Xin hỏi, khi 750 lít nước thấm từ sân thượng xuống nhà các ông chỉ
sau 1 giờ mưa, các ông có dám bảo vợ con là „nhà ta vẫn rất an toàn, cứ yên tâm
mà ở nhé!“?
Chắc chắn là các ông không dám nói với vợ con các ông như thế.
Nhưng rất đáng tiếc, dù các ông biết ở Đập Sông Tranh 2, nước thấm
như thế không chỉ trong 1 giờ như cơn mưa ở nhà các ông, mà thấm suốt ngày suốt
tháng suốt năm, nhưng các ông vẫn sang sảng nói với đồng bào Quảng Nam như thế!
Đến đây, Tôi ngao ngán
nhớ lại những lời tuyên bố hùng hồn của các vị lãnh đạo EVN, của ông Tiến sỹ Lê
Quang Hùng, Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây
dựng, của Ông Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng
Quốc Vượng, rằng đập Sông Tranh 2 vẫn an toàn!
Hình 2: Sau khi tham quan
lòng Đập, từ thứ 3 bên phải: TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn KHCN
& QL HASCON, Thạc sĩ Lâm thị Thu Sửu, GĐ Trung tâm nghiên cứ phát triển xã
hội Huế, TS Đào Trọng Hưng, Viện Khoa học Công nghệ VN.
No comments:
Post a Comment