Dự án sân bay Long Thành (minh họa)
Dự án sân bay quốc tế Long Thành sẽ giải trình trước Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư tại kỳ họp thứ 9 diễn ra vào cuối tháng 5/2015 với tên gọi “Báo cáo đầu tư dự án cảng Hàng không Quốc tế Long Thành”. Văn phòng Quốc hội và Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã gửi toàn bộ bản báo cáo này cho TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội tư vấn Khoa học công nghệ & quản lý TP.HCM gọi tắt là HASCON để nghiên cứu và báo cáo cho Quốc hội trước khi kỳ họp diễn ra.
TS Nguyễn Bách
Phúc đã dành cho Mặc Lâm cuộc phỏng vấn nói rõ những gì mà ông và HASCON rút ra
được từ bản báo cáo, mời quý vị theo dõi sau đây.
Mặc Lâm: TS cho
rằng ngay cả việc nhận được ODA từ một nguồn nào đó có phân lời thấp hơn của
Nhật Bản thì thời gian lấy lại vốn của sân bay Long Thành sẽ lên tới 100 năm,
điều này có vẻ khó tin vì không lẽ một dự án lớn như thế lại mắc lỗi sơ đẳng về
cách tính EIRR thu hồi vốn như vậy?
TS Nguyễn Bách
Phúc: Báo
cáo của chính phủ nói rằng công trình sân bay Long Thành có chỉ số EIRR
(Economic Internal Rate of Return, Tỷ suất hoàn vốn nội tại về kinh tế) là tới
hon 22% điều đó có nghĩa là lời rất lớn nhưng tôi đã phân tích cái tính toán đó
hoàn toàn sai, tôi chứng minh rất tỉ mỉ và tóm tắt ở đây như thế này: Cái báo
cáo đã tính phần dòng tiền vào nó cao hơn thực tế, tính khống hơn đến hơn 1 tỷ
rưỡi đô la một năm và dòng tiền ra thì lại tính ít đi cỡ 260 triệu đô la một
năm do đó cái dòng tiền chung nó sẽ khống lên đến hơn 1 tỷ 8 một năm và vì vậy
con số EIRR nó mới tăng lên 22%.
Chúng tôi không
có cơ sở thông tin để mà tính toán nhưng bằng kinh nghiệm của chúng tôi thì
chúng tôi cho rằng chỉ khoảng độ 1 tới 2% là cùng. Nều như mà chỉ số đó dưới
10% thì trên thế giới này không ai đi đầu tư vào một công trình mà tính chỉ số
EIRR lại dưới 10%
Báo cáo của
chính phủ nói rằng công trình sân bay Long Thành có chỉ số EIRR (Economic
Internal Rate of Return, Tỷ suất hoàn vốn nội tại về kinh tế) là tới hon 22%
điều đó có nghĩa là lời rất lớn nhưng tôi đã phân tích cái tính toán đó hoàn
toàn sai
TS Nguyễn Bách Phúc
Tôi có tính thêm
một cái nữa là nếu tính theo một chỉ tiêu khác gọi là tỉ suất lợi nhuận hàng
năm trên vốn đầu tư thì chúng tôi cũng không có một số liệu nào để mà tính toán
cả nhưng chúng tôi có thể tính gần đúng suất lợi nhuận trên vốn đầu tư của giai
đoạn 1 là khoản 2,12% mỗi năm đó là chưa tính đến chuyện phải trả lãi vốn vay.
Nều trả vốn vay theo cỡ vốn vay ODA hơn 1% một năm thì số lãi còn 1%/năm và từ
đó nó dẫn tới thời gian thu hồi vốn đầu tư phải là 100 năm, bởi vì thời gian
thu hồi là cái số 1 chia cho lãi suất hàng năm.
Mặc Lâm: Về các
chuyến bay trung chuyển thì nhiều chuyên gia hàng không cho rằng VN khó cạnh
tranh với các sân bay quốc tế khác như Hàn quốc, Thái Lan. Xin TS cho biết
trong “Báo cáo đầu tư dự án cảng Hàng không Quốc tế Long Thành” với
quốc hội có giải trình được yếu tố này hay không?
TS Nguyễn Bách
Phúc: Trong
báo cáo đầu tư nó nói rất chung chung, không cụ thể nhưng phía chúng tôi đã có
những bài viết phân tích vấn đề này. Chúng tôi đã nói rõ là sân bay Long Thành
nếu nói về tác dụng trung chuyển quốc tế thì chỉ có thể trung chuyển cho mỗi
một nước Úc thôi, mà thị phần nước Úc rất nhỏ vì Úc chỉ có 20 triệu dân và hơn
nữa tất cả các sân bay ở Đông Nam á đều có thể trung chuyển cho Úc, vậy thị
phần nhỏ bé ấy chia cho Long Thành được bao nhiêu?
Vị trí sân bay Long thành. (Cty.BĐS Nam tiến.vn)
Thứ hai nữa Long Thành liệu có thể cạnh tranh được với những sân bay rất lớn đã có truyền thống ở ĐôngNam á như sân bay Hongkong, sân bay Singapore, Malaysia, Thái Lan hay không? Cho nên tôi cho rằng sự mong muốn sân bay Long Thành trở thành sân bay trung chuyển quốc tế là không thực tế và từ đó con số 100 triệu hành khách/ năm theo dự báo của “báo cáo đầu tư” cũng là một con số không thực tế.
Ngày hôm nay
chúng tôi sẽ có một kiến nghị gửi cho Bộ Chính trị, Trung ương Đảng Cộng sản
Việt Nam và Quốc hội trong ấy nói rõ là cái Báo cáo có 7 điểm bất cập. Chúng
tôi phân tích rất rành rọt 7 điểm bất cập đó là gì, phân tích ngắn gọn xúc tích
TS Nguyễn Bách Phúc
Mặc Lâm: Tần
suất máy bay nước ngoài với 25 triệu hành khách vào VN như đánh giá của nhiều
chuyên gia hàng không trước đây liệu có đủ cho một phi trường có cấu trúc to
lớn như sân bay Long Thành hay không?
TS Nguyễn Bách
Phúc: Thật
ra tất cả những cái đó nó thuộc về bài toán kinh tế, mà bài toán kinh tế ví dụ
như tôi nói vừa rồi là họ tính EIRR nó kèm theo rất nhiều giả thiết mà giả
thiết như thế nào thì sẽ cho ra kết quả như thế ấy cho nên trả lời câu hỏi đó
của nhà báo thì vấn đề là phải tính EIRR thật nghiêm túc, chính xác chứ không
phải như cái báo cáo vừa qua như đã tính toán
Mặc Lâm: Nhìn
chung cả báo cáo này TS thấy cái sai sót lớn nhất là gì và ông sẽ có kiến nghị
gì với Quốc hội cũng như chính phủ?
TS Nguyễn Bách
Phúc: Ngày
hôm nay chúng tôi sẽ có một kiến nghị gửi cho Bộ Chính trị, Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam và Quốc hội trong ấy nói rõ là cái Báo cáo có 7 điểm bất cập.
Chúng tôi phân tích rất rành rọt 7 điểm bất cập đó là gì, phân tích ngắn gọn
xúc tích để cho các vị đọc nhanh và trong đó đã nói tất cả những bất cập của
Báo cáo.
Cái thứ nhất là
bất cập về pháp luật. Thứ hai là xác định sai vai trò và vị trí của cảng hàng
không quốc tế Long Thành trong mục tiêu phát triển của đất nước Việt Nam hiện
nay. Thứ ba là không có thiết kế sơ bộ dẫn đến những hậu quả nặng nề. Thứ tư là
lựa chọn phương án đầu tư sơ sài không chính xác. Thứ năm tính toán sai vể hiệu
quả kinh tế xã hội. Thứ sáu là giải pháp huy động vốn hết sức mơ hồ và thứ bảy
chưa xét đến những rủi ro tất yếu.
Đấy là 7 điều mà
chúng tôi cho là bất cập của bản báo cáo và từ đó chúng tôi kiến nghị là Quốc hội
tạm thời chưa thông qua cái này. Chúng tôi cũng kiến nghị được thào luận trực
tiếp với Bộ Giao thông, với chủ đầu tư về nội dung bản báo cáo và nếu như Bộ
Giao thông và chủ đầu tư không tiện thảo luận với chúng tôi thì đề nghị nhà
nước tạo điều kiện cho chúng tôi tranh luận trực tiếp với cái đơn vị Nhật làm
báo cáo này để làm rõ cái sai của bản báo cáo.
Mặc Lâm: Xin cám
ơn TS Nguyễn Bách Phúc.
No comments:
Post a Comment