NĂM 2013 THÁNG 11 NGÀY 24
TRAO ĐỔI VỚI TẠP CHÍ TUẦN VIỆT
NAM
BLOG “HỘI HASCON VÀ VIỆN
EEI”
Phần
3
THỦY ĐIỆN
CHỈ CÓ LỢI,
CHỨ KHÔNG PHẢI “LỢI ÍT MÀ HẠI NHIỀU”
Tiến
sĩ Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản
lý TP. HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI
Không chỉ kết tội thủy điện trong cơn lũ lịch sử ở miền
Trung vừa qua, hiện đang có nhiều ý kiến đánh giá lại vai trò của thủy điện. Thậm
chí có ý kiến còn đi xa hơn, đề nghị xóa sổ thủy điện vì những “lợi bất cập hại”.
Tuần Việt Nam tiếp tục trao đổi thẳng thắn với TS. Nguyễn
Bách Phúc về những luồng ý kiến này.
Thưa TS. Nguyễn
Bách Phúc, hiện đang có một số chuyên gia, nhà khoa học,kể cả nhà quản lý đặt vấn
đề hệ thống thủy điện đang đem đến nhiều tác hại hơn là lợi. Chẳng hạn, thủy điện
tàn phá môi trường, ảnh hưởng môi sinh, phá vỡ cân bằng sinh thái v.v… Ý kiến của
ông như thế nào?
Hãy chứng minh bằng luận cứ khoa học đi! Cứ nhận định mơ
hồ, cảm tính như thế là rất cảm tính và nguy hiểm.
Tôi đã xem trên báo thấy có nhà khoa học nọ bảo đã đến
vùng đất tươi tốt, sau khi có nhà máy thủy điển trở nên xơ xác, đổ nát! Tôi chẳng
hiểu đó là chỗ nào! Bản thân tôi đã đi rất nhiều, nghe cũng rất nhiều những
chưa hề thấy và nghe có chỗ nào như vậy!
Tôi thấy ngược lại với những nhận định võ đoán trên mới
đúng! Hồ thủy điện thường nằm ở thượng nguồn các con sông lớn trong các khu rừng,
đem lại nhiều lợi ích hơn rừng hoang rất nhiều. Hồ thủy điện giúp khí hậu mát mẻ,
trong lành, nhiều nơi phát triển du lịch rất tốt, lại thuận lợi giao thông cho
nhân dân trong vùng so với trước đây phải đi chui đi lủi trong rừng. Ngoài ra,
hồ thủy điện còn giúp phát triển nguồn lợi thủy sản rất thuận lợi nữa.
Còn có luồng ý kiến
khá mạnh nữa là thủy điện chiếm nhiều đất đai. Hiệu quả do thủy điện mang lại
không tương xứng?
Lại hoàn toàn sai nữa! Có một anh
nhà báo đã đến tìm tôi nói rằng anh ta đã chứng minh được rằng, 1 megawat thủy điện
chiếm mất 16 ha đất rừng!
Nói cho chính xác là thủy điện
khai thác đất rừng chứ không phải chiếm đất. Số liệu tổng hợp cho con số như
sau, 1 megawat điện cần phải có trên dưới 4 ha đất. Chẳng hạn thủy điện Hòa Bình,
1 megawat điện cần 4 ha!
Chúng ta thử làm bài toán này nhé.
1 ha đất ở ĐBSH và ĐBSCL, hai vựa lúa lớn của cả nước mà ông cha ta phải đổ bao
máu xương gìn giữ, khai phá mới có được, trồng lúa 1 năm được bình quân 10 tấn,
tương đương 6 tấn gạo. Giá XK bình quân hiện nay 400 USD/tấn, được 2.400 USD, tương
đương 50.400.000 đồng! Trong đó chi phí SX chiếm mất 80%, tức 40.320.000 đồng.
Lợi nhuận còn lại trên 1 ha chỉ còn trên 10.000 đồng/năm.
Còn thủy điện, tôi cứ lấy con số
1 megawat của anh nhà báo nọ tính bài toán như sau: 1 megawat bằng 1.000 kw, 1năm
có 8.760 giờ, nhà máy hoạt động 4.000 giờ sẽ cho ra 4.000.000 kw/h. Lấy giá bán
điện bình quân hiện nay 1.500 đồng/kw sẽ cho ra 6 tỷ đồng. Trong đó chi phí chiếm
20%, còn lại 4,8 tỷ đồng. Chia cho 16 ha đất, bình quân sẽ có 300 triệu đồng/ha/năm!
Nếu lấy còn số thực 1 megawat là 4 ha đất thì con số lợi nhuận của thủy điện còn
cao hơn nữa, khoảng 1,2 tỷ đồng/ha/năm!
So với trồng lúa, mức chênh lệch
lợi nhuận do thủy điện đem lại rất khổng lồ! Còn gì hiệu quả hơn nữa? Phải nói
chính xác là siêu lợi nhuận! Bởi vậy trên thế giới chẳng quốc gia nào từ chối
thủy điện nếu có điều kiện làm, chỉ trừ ở Việt Nam ta từ năm 2009 đến nay bổng
dưng ghẻ lạnh với thủy điện! Nếu cứ để rừng hoang thì có thu được đồng nào không?
Đúng là siêu lợi nhuận! Vậy tại sao ngành điện nước ta cứ tăng giá hoài,
thưa ông?
Đây là vấn đề hoàn toàn khác! Để không loãng chủ đề chúng ta đang
trao đổi, tôi sẽ nói về giá điện ở phần sau...
Hoàn toàn nhất trí với ông! Vấn đề tôi muốn hỏi tiếp là ông nghĩ sao khi
có nhiều cáo buộc rằng, thủy điện “đuổi” người dân ra khỏi khu vực họ sinh sống,
gây xáo trộn sinh hoạt, đời sống của nhiều người, ví dụ như thủy điện Sơn La phải
di dời hang vạn hộ dân?
Tôi hỏi lại anh nhé, có công trình
đầu tư nào không lấy đất, không di dời người dân không? Anh chỉ tôi xem đi! Các
nhà máy SX, các công trình phúc lợi cũng vậy. Vấn đề ở đây là chính sách đền bù,
lo cho người dân di dời nơi khác có cuộc sống tốt hơn, cũng được hưởng thành quả
từ thủy điện mang lại. Bản than thủy điện không hề có lỗi trong chuyện này.
Tôi còn nghe có nhiều cáo buộc thủy
điện vô lý đại loại như thế rất nhiều! Đến mức có người còn nói thủy điện lấy đất
rừng mà không chịu trồng rừng! Nói như thế chẳng khác gì lấy đất lúa làm phải
trồng lại lúa!
UBND TP.HCM đã mời ông cho ý kiến về thủy điện 6 và 6 A ở Đồng Nai.
Trong khi nhiều nhà khoa học, cơ quan quản lý yêu cầu phải ngừng lại, và nhà nước
cũng đã buộc phải ngừng thì ông là người ủng hộ thủy điện 6 và 6A?
Trong văn bản trả lời và trong cuộc
họp do UBND TP chủ trì, tôi đã phát biểu rất rõ ràng. Những ý kiến cáo buộc với
thủy điện 6 A đều hoàn toàn sai và rất vô lý, không có cơ sở khoa học lẫn thực
tiễn, nặng về cảm tính.
Thủy điện 6 và 6 A không thể phá
nát rừng quốc giá Cát Tiên được bởi nó chỉ chiếm diện tích chưa đến 0,19%! Tỷ lệ
quá nhỏ, không ảnh hưởng đáng kể.
Vườn quốc gia Cát Tiên có nhiều
loại động vật quý hiếm nằm trong sách đỏ của thế giới. Những loại này phân bổ
trong vườn chứ không có loài nào nằm trong hồ cả. Trong v ư ờn qu ốc gia c ó khu sinh th ái
Không phải chỉ ở Việt Nam, ở nhiều nước trên thế giới đang có xu hướng bài
thủy điện. Chẳng hạn ở Trung Quốc đập thủy điện Tam Hợp cũng bị “sóng gió” dữ dội!
Người ta đã thành lập cả hội chống thủy điện Tam Hợp? Hoặc đập thủy điện thuộc
hang lớn nhất thế giới trên sông Nile cũng bị lên án?
Nhưng rồi có ai bỏ thủy điện không?
Làm sao bỏ được khi lợi ích thủy điện mang lại to lớn đến như vậy! Xã hội nào bây
giờ cũng không thể thiếu điện được! Ở ta cũng vậy. Khi gặp trục trặc, phải cắt điện
vài tiếng là dư luậ kêu ầm lên ngay! Trong các loại hình SX ra điện thì thủy điện
là rẻ nhất. Việt Nam ta được trời phú cho điều kiện tự nhiên thuận lợi phát triển
thủy điện. Ta có nhận thức cho đúng thì sẽ phát huy, giúp cho thủy điện phát
triển đóng góp ngày càng nhiều cho đất nước!
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc:
- Sinh năm 1944 tại Hà Tĩnh
- Tốt nghiệp trường Đại học
Bách khoa Hà Nội, ngành hệ thống điện năm 1965
- Giảng viên Khoa Điện - Điện
tử, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM
- Bảo vệ học vị tiến sĩ ở
Liên Xô cũ
- Học tập và công tác tại
Liên Xô 12 năm (1989 – 2001)
- Từ 2004 đến nay, làm Viện
trưởng Viện Điện - Điện tử - Tin học và sau đó là Chủ tịch Hội Tư vấn
khoa học – Công nghệ và Quản lý HASCON…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét