Chậm trễ của ngành giáo dục

NĂM 2013 THÁNG 9 NGÀY 23

TRAO ĐỔI VỚI BÁO THANH NIÊN

BLOG “HỘI HASCON VÀ VIỆN EEI”

https://hoihasconvavieneei.blogspot.com/2013/09/nam-2013-thang-9-ngay-23-trao-oi-voi.html

CHẬM TRỄ CỦA NGÀNH GIÁO DỤC

 

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc 

Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON

Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI

 HỎI:    Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) như một thị trường duy nhất, một cơ sở sản xuất thống nhất, lưu chuyển tự do hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề, sẽ ra đời sau hơn 1 năm nữa, nhưng cho đến nay các trường ĐH, CĐ nước ta chưa chuẩn bị gì cho cuộc hội nhập. Những người tâm huyết với ngành Giáo dục, với Đất nước đã tỏ ý lo lắng cho sự chậm trễ này. Xin Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc cho biết ý kiến?

TRẢ LỜI:

Chậm trễ này vì đâu? rồi sẽ ra sao?

 Để có câu trả lời khách quan, trước hết hãy xem xét một vài sự kiện:

 Ngày 19/09/2013, Bộ Giáo dục Đào tạo đã mở cuộc họp báo, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cung cấp các thông tin bước đầu, khái quát về Đề án “Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế” (http://www.gdtd.vn/channel/2741/201309/doi-moi-can-ban-va-toan-dien-giao-duc-doi-moi-quan-ly-1972913). Như vậy, cho đến nay, Bộ Giáo dục mới chỉ có “thông tin bước đầu, khái quát” về Đề án “Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT…”. Chúng tôi đã cố gắng tìm Văn bản của Đề án khắp trên mạng Internet, nhưng không thể tìm thấy ở đâu cả, thậm chí đến “các thông tin bước đầu” như Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nói, cũng chẳng thấy đâu.

Bộ còn chưa có Đề án đổi mới, thì các trường ĐH, CĐ biết đằng nào mà đổi mới, họ bó tay là phải.

 Nhân đây, xuất hiện một thắc mắc, tại sao Bộ lại “quên” đăng tải “thông tin bước đầu, khái quát” của Dự án, cũng “quên” cả Thông cáo báo chí của cuộc họp báo? Phải chăng Bộ rút kinh nghiệm từ một sự kiện lớn diễn ra trước năm 2009, những năm đó Bộ Giáo dục đã đưa ra Dự thảo “Chiến lược phát triển Giáo dục Việt Nam”, Bộ đã “nhớ” công bố cho truyền thông, hậu quả là dư luận đã ầm ầm phê phán, đến mức không phải chỉ một lần mà cả 14 lần Bộ công bố dự thảo cải tiến, thì cả 14 lần đều bị công luận lên tiếng, mà tiếng nói phê phán ngày càng mạnh mẽ nặng nề hơn. Hội Tư vấn HASCON đã chuẩn bị Đề tài nghiên cứu và phản biện dự thảo lần thứ 14, với tư cách phản biện tập thể, có sự tham gia của 31 nhà khoa học giáo dục hàng đầu. Đề cương của đề tài này đã được gửi đến Bộ Giáo dục (xin mời đọc theo đường link http://hascon.net/tu-van-phan-bien-cua-hascon/chien-luoc-giao-duc/item/1599-cong-tac-chuan-bi-va-phuong-thuc-phan-bien-chien-luoc-giao-duc) , kèm văn bản xin Bộ cho phép thực hiện (xin mời đọc theo đường link http://hascon.net/tu-van-phan-bien-cua-hascon/chien-luoc-giao-duc/item/1600-de-xuat-nhiem-vu-tu-van-phan-bien), nhưng rất tiếc Bộ đã trả lời rằng Bộ chính trị đã ra chỉ thị chấm dứt việc thảo luận về Dự thảo chiến lược giáo dục. Quả vậy, sau đó hiển nhiên là công luận im phăng phắc.

Kết cục, việc nào sẽ liên quan đến các trường ĐH và CĐ khi AEC hình thành?

Có lẽ nhiều người lo lắng rằng, lúc đó sẽ có việc “lưu chuyển tự do lao động có tay nghề”. Điều này có nghĩa là những người lao động có tay nghề của Việt Nam sẽ tự do tràn sang các nước ASEAN làm việc tranh phần công việc của nước họ, và ngược lại những lao động có tay nghề của các nước ASEAN tràn vào Việt Nam làm việc, tranh phần công việc của người Việt Nam.

 Theo chúng tôi, điều này đã và đang diễn ra thường xuyên không phụ thuộc vào việc có hay không AEC. Bằng chứng là hằng năm vẫn có rất nhiều người Việt Nam có tay nghề tràn sang nước ngoài làm việc, theo nhiều kênh khác nhau: Xuất khẩu lao động, di dân tay nghề, sinh viên học sinh du học và ở lại nước ngoài. Còn các doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) vẫn thường xuyên đưa lao động nước ngoài vào làm việc ở Việt Nam. Vai trò của ACE sau này có lẽ chỉ là đơn giản hóa các thủ tục hành chính cho người lao động

 Thực ra, việc lưu chuyển lao động này hầu như không phụ thuộc vào chất lượng đào tạo của các trường ĐH, CĐ Việt Nam. Có lẽ vì thế mà cả Bộ giáo dục và các trường ĐH, CĐ bình chân như vại trước nỗi lo của một số người rằng người nước ngoài tràn vào tranh hết việc làm của người mình!