26 tháng 5 2013

Bài số #39 trên webdien.com về sự cố mắt điện toàn miền Nam

NĂM 2013 THÁNG 5 NGÀY 26
TRAO ĐỔI VỚI BẠN ĐỌC TRÊN WEB ĐIỆN.COM
BLOG HỘI HASCON VÀ VIỆN EEI
https://hoihasconvavieneei.blogspot.com/2013/05/bai-so-39-tren-webdiencom-ve-su-co-mat.html

BÀI SỐ #39 TRÊN WEBDIEN.COM VỀ SỰ CỐ MẮT ĐIỆN TOÀN MIỀN NAM
PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ SỰ CỐ
 
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc 
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI
 
    Tôi rất vui mừng thấy "Dân Điện" mình thành tâm và hăng hái thảo luận về sự cố này. Xin được đóng góp cho thêm phần rôm rả. 

    Ngày 23/5 tôi đã trả lời VnExpress, bài đã đăng, sau mấy tiếng đồng hồ đã có hàng trăm trang Web khác đăng lại, ngày 24/5 tôi đã trả lời Báo "Khoa học và Đời sống", ngày 25/5 trả lời Báo "Dân Trí", hôm nay 26/5 chưa thấy họ đăng lên. 

    Ý kiến của "Dân Điện" thì nhiều, tôi chỉ góp mấy ý như sau: 

1-  Đây là sự cố ngắn mạch 1 pha chạm đất gián tiếp. Cái nguy hiểm và nghiêm trọng của trường hợp này là:

    + Điểm ngắn mạch ở ngay trung tâm của Hệ thống điện miền Nam

    + Ngắn mạch trên đường dây 500 KV, là nơi mà tất cả các máy phát điện đều trực tiếp nối vào, chỉ trừ một số Nhà máy thông qua đường dây 220 KV

     + Vì vậy có thể nói gần đúng: đây là sự cố ngắn mạch trực tiếp trên đầu cực máy phát của toàn Hệ thống điện miền Nam.

     + Để hiểu rõ tác hại của nó, cách tính toán ngắn mạch này, xin mời "Dân điện" đọc lại giáo trình "Ngắn mạch", có trong chương trình đào tạo của Bộ môn Hệ thống Điện của các trường Bách Khoa. 

2- Khi ngắn mạch, nếu ngắn mạch 3 pha, điện áp đường dây tại điểm ngắn mạch bằng không, công suất điện mà tất cả cac hộ tiêu thụ nhận được sẽ bằng không (P=U*I = 0*I =0), nếu ngắn mạch 1 pha, điện áp pha đó bằng 0. đồng thời lại tạo ra tình trạng không đối xứng của nguồn điện, hậu quả là năng lượng mà Hệ thống tiêu thụ tiếp nhận được cũng gần như bằng 0. 

3- Trong lúc đó các Nhà máy điện của cả miền Nam đang phát ra công suất rất lớn, theo EVN là 9400 MW. Rõ ràng ở đây đã xuất hiện tình trạng mất cân bằng năng lượng cơ điên của toàn Hệ thống. Thuật ngữ chuyên môn của nghề Hệ thống điện gọi là "mất ổn định".

    Để hiểu những khái niệm cơ bản của Ổn định HTĐ, xin mời các bạn Dân Điện tìm đọc giáo trình "Ổn định Hệ thống điện", là môn học "đau đầu nhất" của sinh viên ngành HTĐ.

    Lưu ý: chúng tôi rất lấy làm tiếc là giáo trình này đã bị loại ra khỏi chương trình đào tạo Kỹ sư HTĐ của nhiều trường ĐH, trong đó có ĐH BK HCM. Nếu bạn nào "có lòng" với giáo trình này, xin mời liên lạc với tôi, tôi có thể cung cấp giáo trình và giải đáp thắc mắc "nhức đầu" của các ban, vì trước đây tôi giảng dạy môn này. 

5- Khi đã mất cân bằng năng lượng cơ điện, thì phương cách giải quyết duy nhất, là tách Nhà máy ra khỏi Hệ thống (Máy cắt nhanh chóng căt, thời gian cắt được xác định trước, thường từ 0,2 đến 0,9 giây), và lập tức điều khiển các Máy phát điện ngừng nhận năng lượng sơ cấp (tức là ngừng phát điện).

    Tình trạng này gọi là "rã lưới" hoặc "tan rã hệ thống".

    Hệ thống tự động điều khiển HTĐ thực hiện việc này, con người lúc này không có khả năng và không thể kịp can thiệp. 

6-  Nếu không rã lưới thì năng lượng khổng lồ của các máy phát điện sẽ phá hủy nhà máy, đốt cháy tất cả các Trạm biến áp và các đường dây, trong phạm vi từ các nhà máy đến điểm Ngắn mạch. 

7- Công suất truyền tải trên đường dây 500 KV Bắc - Nam là bao nhiêu?  Câu hỏi này rất ít người biết, vì EVN chưa bao giờ công bố, và vì các Trường ĐH VN không dạy cho sinh viên môn học "Đường dây dài siêu cao áp",

    "Đường dây dài siêu cao áp" có những đặc tính đặc biệt, khác hẳn đường dây 220KV trở xuống, những khái niệm chúng ta nghe rất lạ tai như: Tổng trở sóng, thông số rải, cọng hưởng điện áp, giới hạn truyền tải, tổn hao công suất tác dụng rất lớn cả khi không tải, khi hở mạch điện áp cuối dây cao hơn đầu dây, ....

    Cụ thể: giới hạn truyền tải của đường dây 500KV Bắc Nam là 600 MW, có nghĩa là không ai có thể, không có cách gì để làm cho lượng công suất truyền trên đương dây này vượt quá 600 MW,

    Lượng công suất tối đa mà Đường Dây 500 KV mang lại cho miền Nam chỉ băng: 600 MW/9400MW = 6,38% Công suất phát ở Miền Nam

    Xin mời các Dân Điện "có lòng" liên lạc với tôi, tôi có thể cung cấp giáo trình và giải đáp thắc mắc "lạ tai" cho các bạn. 

8-  Tại sao ngắn mạch trên đường dây chung 500 KV Bắc Nam, mà miền Nam thì rã HTĐ, còn miền Bắc thì không hề hấn gì? 

Có 2 lý do: 

   -   Điểm ngắn mạch: ở ngay trung tâm HTĐ mền Nam, gần như trên cực của các Máy phát, đó là ngắn mạch vô cùng nghiêm trọng, còn đối với HTĐ miền Bắc, điểm ngắn mạch cách xa 1500 Km, trở kháng của doạn đường dây 1500Km là rất lớn, dòng điện ngắn mạch là rất nhỏ, không đủ để các máy cắt ở miền bắc tác động cắt điện. Để biêt chi tiêt hơn xin mời các bạn tham khảo giáo trình "Ngắn mạch"

   -   HTĐ miền Bắc bị mất cân bằng năng lượng cơ điện không đán kể: cứ cho rằng tại thời điểm sự cố, miền Bắc đang truyền vào công suất tối đa, là 600MW (như đã nói ở mục 7), sự cố làm các Hộ tiêu thụ ở miền Nam đột  ngột không tiếp nhận công suát này nữa, thì HTĐ miền Bắc đột ngột dư ra 600MW, cũng là mất cân bằng năng lượng cơ điện, nhưng sự mất cân bằng này quá nhỏ, không đáng kể, Công suất của HTĐ miền Bác khoảng 12000MW, sự mất cân bằng chỉ ở mức: 600 MW/ 12000MW = 5% 

     Chúc Dân Điện chúng ta rôm rả hơn nữa trong đề tài này cũng như nhiều đề tài nóng hổi khác 

Chúc các bạn và gia đình mạnh khỏe hạnh phúc 

Trân trọng 

Nguyễn Bách Phúc

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét