Dư luận trong nước tiếp tục quan tâm đến việc xây dựng hai công trình thủy điện 6 và 6A trên sông Đồng Nai, đoạn qua khu vực Rừng quốc gia Cát Tiên.
Chim ở rừng Cát Tiên. Photo courtesy of blog SavingCatTienNationalPark.
“Bởi vì các đây hơn một năm, tôi đã có gửi thư kêu cứu đến
thủ tướng chính phủ về rừng quốc gia Cát Tiên rồi, nhưng chưa thấy hồi âm, và
bây giờ lại thấy hình như lại đầu tư cho thủy điện tại Vườn Quốc gia Cát Tiên
nên gửi thư đến chủ tịch nước để kêu cứu và nhằm có sự hồi âm.”
“Tác động lớn vì khu dự trữ sinh quyển này là cho thế hệ mai
sau tại Việt Nam cũng như thế giới. Một trong những hệ lụy khi xây dựng thủy điện
là tiếng ồn ảnh hưởng đến đời sống an bình của hằng triệu người dân bản địa,
cũng như làm ô nhiễm nguồn nước cung ứng cho hằng chục triệu người ở hạ lưu. Việc
phá những vạt rừng nguyên sinh thì sẽ làm mất đi những loài gien di truyền đặc
chủng. Đó là chưa nói đến những văn hóa, tập tục của người Mạ bản địa. Mồ mả của
người bản địa phải được di dời đi …”
“Trong tình hình nửa công khai, nửa không công khai như hiện
nay, đánh giá tác động môi trường do Viện Môi trường ở TP Hồ Chí Minh thực hiện
chưa công khai, nhưng do cách nào đó mà một số người cũng được biết rồi, họ
đang đọc bản báo cáo và trong một thời điểm thích hợp, họ sẽ đưa ra thôi.”
Một loài khỉ ở rừng Cát Tiên. Photo courtesy of blog SavingCatTienNationalPark.
Theo ông này thì báo cáo đánh giá tác động môi trường của hai dự án thủy điện vừa nói do Viện Môi trường và Tài nguyên thuộc Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh thực hiện là tốt hơn nhiều so với báo cáo được thực hiện một lần trước. Tuy nhiên theo tiến sĩ Tô Văn Trường thì còn nhiều vấn đề tồn tại cần làm rõ về phương pháp luận đánh giá tác động môi trường, tính khả thi của việc điều tiết nước về phía hạ lưu, các thông tin chi tiết về hiện trạng rừng và mức độ đa dạng sinh học, văn hóa bản địa tại khu vực dự án, cũng như nhiều vấn đề khác nữa.
Một trong những đánh giá được ông Nguyễn Văn Phước, viện trưởng Viện Tài Nguyên Môi trường, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đưa ra trong bài trả lời phỏng vấn báo Sài Gòn Tiếp Thị hồi ngày 30 tháng 8 năm 2012 cho rằng rừng tại khu vực dự kiến xây dựng hai thủy điện Đồng Nai 6 và 6 A đã mất sạch rồi, ngay cả kỳ nhông, tắc kè cũng không còn thì làm thủy điện là hiệu quả.
Ông Nguyễn Văn Phước trả lời phóng viên Lê Quỳnh rằng có thể chứng minh được là dự án 6 và 6 A làm mất rất ít rừng so với các dự án thủy điện khác. Ông này cho rằng các dự án thủy điện trước đây chỉ làm một bậc, vực sâu không có nên chiếm diện tích lớn; đối với thủy điện 6 và 6 A làm 2 bậc, tận dụng vực sâu nên diện tích rừng bị mất ít. Thủy điện hai bậc như thế cũng làm giảm khả năng dòng chảy.
Chúng tôi liên lạc với ông Nguyễn Văn Phước, viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh để hỏi thêm về một số kết quả của báo cáo mới nhất do cơ quan này đưa ra; thế nhưng ông Phước yêu cầu phải đến tại văn phòng của ông để được thông tin.
Làm đúng
Rừng Cát Tiên. Photo courtesy of blog SavingCatTienNationalPark.
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc, chủ tịch Hội tư vấn Khoa học - Công nghệ Quản lý, thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời cũng là viện trưởng Viện Điện tử Tin học cho biết đánh giá của ông về cách làm trong thời gian qua liên quan việc thẩm định đánh giá tác động môi trường của hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6 A như sau:
“Trong
chuyện này, Nhà Nước đã chấp nhận làm lại báo cáo đó, chủ đầu tư cũng chấp nhận
làm chuyện đó. Thế nhưng nếu như bây giờ vẫn làm theo cách chủ đầu tư chỉ định
viện A, B, C nào đó làm một bài phản biện thì người ta sẽ nói chủ đầu tư đổ tiền
ra thuê người làm để ‘nói bậy, nói bạ’. Trong khi đó dư luận xã hội vẫn nói
theo ý mình và ‘chửi cả chủ đầu tư và nhà tư vấn ‘, Như thế không giải quyết được
gì cả.
Theo
tôi thì ở Việt Nam chưa thể làm việc này, nhưng tôi sẽ kiến nghị Nhà Nước. Thứ
nhất phải có luật phản biện xã hội, cụ thể trong trường hợp này chủ đầu tư phải
đưa ra đấu thầu những nhà tư vấn có thể làm báo cáo, chứ không thể giao cho ai
thì giao, Nhà Nước phải kiểm soát đấu thầu này. Phải công khai đấu thầu cho mọi
hội tư vấn có đủ chuyên gia. Chủ đầu tư phải thẩm tra tư vấn, thuê một tư vấn
khác thẩm tra lại xem tư vấn có đúng không.
Thứ
hai cơ quan Nhà Nước phải quyết định thẩm định. Cơ quan Nhà nước quản lý nên phải
tổ chức lại thẩm định, lại thuê các đơn vị tư vấn thẩm định lại xem báo cáo gửi
lên đúng chưa. Nếu thế mới có kết luận đúng đắn. Chứ nếu làm như hiện nay thì cả
100 năm cũng không có được kết quả đúng đắn.”
Tiến sĩ Tô Văn Trường cho rằng cần phải có thẩm định mở, tôn trọng ý kiến đa chiều trong vấn đề xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6 A. Theo ông đó là ‘lối ra’ hợp lý nhất cho dự án được gọi là nhạy cảm này.
Gia Minh, biên tập viên RFA
2012.09.08
No comments:
Post a Comment