NĂM
2015 THÁNG 4 NGÀY 23
HASCON.NET
BLOG
“HỘI HASCON VÀ VIỆN EEI”
SUẤT LỢI NHUẬN HÀNG NĂM CỦA
CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ LONG THÀNH: TỐI ĐA CHỈ 2,12%/NĂM
TS Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TP.HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện – Điện tử - Tin học EEI
Chúng tôi may mắn được Văn phòng Quốc hội và Ủy ban Kinh tế của Quốc hội gửi
cho trọn bộ hồ sơ về cảng Hàng không Quốc tế Long Thành mà Chính phủ trình trước
Quốc hội cuối năm 20014.
Có lẽ các Vị Đại biểu Quốc hội quan tâm nhất khi “ấn nút” là lợi ích của
công trình, và người dân đóng thuế để xây dựng công trình chắc chắn cũng như vậy.
Tính lợi ích của công trình chính là mục tiêu của “Báo cáo đầu tư”, nghĩa
là “Báo cáo đầu tư” phải chỉ cho “Nhà đầu tư” biết công trình sẽ mang lại lợi
ích gì, lời hay lỗ?
Nhớ lại chuyện “bấm nút” Đường sắt cao tốc Bắc - Nam 56 tỷ USD năm xưa,
chúng tôi đã từng phàn nàn rằng, trong 30 trang của bản “Tóm tắt Báo cáo đầu tư” trình Quốc hội chỉ có
3 trang tính toán lợi ích kinh tế, với nội dung hết sức sơ sài và không khoa học.
Với Cảng hàng không Quốc tế Long
Thành hiện nay, tóm tắt “Báo cáo đầu tư”
có khá hơn, dài 55 trang, nhưng phần tính toán lợi ích kinh tế lại chưa
đầy 3 trang! Đặc biệt là nội dung của 3 trang này có nhiều sai sót nghiêm trọng,
chúng tôi sẽ có một bài phân tích bình luận về việc này.
Để đánh giá lợi ích kinh tế của công trình, chỉ tiêu quan trọng nhất và dễ
hiểu nhất chính là Suất lợi nhuận hàng năm so với tổng số vốn bỏ ra.
Để tính chỉ tiêu này phải tính được tổng lợi nhuận hàng năm của công trình,
chủ yếu là tổng doanh thu trừ đi tổng chi phí và thuế, rồi so sánh với tổng vốn
đầu tư.
Tác giả Báo cáo đầu tư hoàn toàn dễ dàng có những con số này, nhưng rất tiếc
lại không đưa vào Báo cáo, khác nào đánh đố những người “bấm nút”.
Chúng tôi không có trong tay những con số để tính toán, đành phải “mò mẫm”,
tuy hơi dài dòng rắc rối, nhưng cũng có thể tìm ra những thông tin đáng tin cậy:
Tổng doanh thu của
sân bay bao
gồm
các khoản chinh: phục vụ kĩ thuật, phục vụ
thương mại, điều hành bay, chi phí cât hạ cánh, chi phí thuê bao sân bay và các
khoản phải trả cho nhà chức trách sân bay.
Theo thống kê kinh nghiệm của các nước thì Tổng doanh thu của sân bay có
vài đặc điểm:
Doanh thu của sân bay từ 1 chuyến bay bằng khoảng 1/3 chi phí của Hãng bay
cho chuyến bay đó
Doanh thu của sân bay phụ thuộc vào
tổng số chuyến cất hạ cánh
Chúng tôi đi dần các bước
như sau:
1. Tính thử chi phí của 1
chuyến bay của Hàng không Việt Nam từ thành phố Hồ Chí Minh đến Hà Nội:
Giá vé 3,5 triệu/người, tương đương 3,5triệu/21,2nghìn = 165 USD
Số khách bình quân là 150 người/chuyến
Doanh thu 1 chuyến: 150 người x165 USD/người = 24.800 USD/chuyến
Theo kinh nghiệm Quốc tế thì chi phí trực tiếp cho một chuyến bay vào khoảng
40% doanh thu
Chi phí cho 1 chuyến:
24.800USD x 40% = 9.920 USD/chuyến
2.
Tính
thử thu nhập của sân bay từ 1 chuyến
bay:
Theo kinh nghiệm
Quốc tế thì thu nhập của sân bay khoảng 1/3 chi phí chuyến bay.
Thu nhập của sân
bay từ 1 chuyến bay: 9.920 USD/3 = 3301 USD/chuyến
Doanh thu của sân
bay Long Thành mỗi năm:
Theo” Báo cáo đầu
tư”, đến năm 2030, Long Thành kết thúc giai đoạn 1a và 1b, sẽ có 25 triệu hành
khách
Tính bình quân mỗi
chuyến có 150 hành khách
Tổng số chuyến bay
trong 1 năm là: 25triệu người/150 = 167.000 chuyến bay
Tổng doanh thu của
Long Thành mỗi năm:
(3301USD/chuyến ) x
(167.000 chuyến/năm) = 551 triệu USD/năm
3.
Lợi
nhuận và Suất lợi nhuận
Cho rằng lợi nhuận
đạt mức rất cao, tới 30% doanh thu
Tổng lợi nhuận sẽ
là: 551 triệu USD x 30% = 165 triệu USD/năm
Theo Báo cáo đầu
tư, đến năm 2030, Long Thành kết thúc giai đoạn 1a và 1b, thì tổng đầu tư là
7,8 tỷ USD
Suất lợi nhuận
bình quân năm của cảng hàng không Quốc tế Long Thành:
165 triệu USD/7,8 tỷ
USD = 2,12%/năm
Tương đương thời
gian hoàn vốn: 1/ (2,12%/năm) = 47 năm
Những tính toán
trên đây chưa xét đến lãi suất vay nợ để làm vốn đầu tư.
Ai cũng biết vay vốn
trên thị trương Quốc tế lãi suất thường không dưới 6%/năm
Vay vốn ODA thường
lãi suất từ 0,25% đến 2,5%/năm. Trong thực tế Nhật Bản đã cho Việt Nam vay nhiều
khoản vốn ODA, trong đó ODA cho các công trình giao thông thuờng từ 0,3 –
0,8%/năm. Báo cáo đầu tư nói rõ sẽ huy động vốn ODA. Giả thiết có nước nào đấy
cho vay ODA làm sân bay Long Thành với lãi suất thấp hơn của Nhật Bản, ví dụ
1,12%/năm, thì Suất lợi nhuận của công trình này bằng 2,12% - 1,12% = 1%/năm, đồng
nghĩa với thời gian hoàn vốn sẽ là: 1/ (1%/năm)
= 100 năm
Ngày 23/3/2015, ông Augustin de
Romanet - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Aéroports de Paris
(ADP) Cộng hòa Pháp đề nghị đầu tư 2,5 - 3 tỷ
USD xây dựng và vận hành nhà ga hành khách Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Vấn đề đặt ra là tại sao Tập đoàn Pháp biết lãi suất của sân bay Long Thành chỉ
vài % mà lại dự kiến đầu tư vào đó tới 3 tỷ USD?. Thật ra người Pháp không “dại”
một chút nào mà họ lại rất “khôn”, bởi họ đã đọc kỹ trong “Báo cáo đầu tư” của
Việt Nam. Tại trang 48, “Báo cáo đầu tư” viết: “Vốn đầu tư thực hiện sẽ được gắn
với các dự án đầu tư cụ thể, theo nguyên tắc Nhà nước chỉ đầu tư hoặc hỗ trợ đầu tư phần kết cấu hạ tầng không có khả năng thu hồi vốn
đầu tư, khuyến
khích đầu tư vào các hạng mục thành phần dịch vụ khai thác, có khả năng thu hồi vốn đầu
tư.
Người
Pháp đã chọn phần đầu tư có lãi (nhà ga) để bỏ tiền đầu tư, chừa phần đầu tư
không lãi cho tiền thuế của nhân dân Việt Nam
Lưu
ý rằng trên thế giới này chỉ có Việt Nam chúng ta mới có khái niệm “đầu tư phần kết cấu
hạ tầng không có khả năng thu hồi vốn đầu tư”. Vốn
ngân sách là tiền thuế của dân, vốn vay ODA cuối cùng cũng lấy tiền thuế của
dân để trả nợ, đồng vốn của dân đó tại sao lại nói “không có khả năng thu hồi”,
ai quyết định không thu hồi vốn đầu tư? Đồng vốn không thu hồi có nghĩa là đồng
vốn vứt đi, ai có quyền vứt đồng vốn của nhân dân. Hơn nữa đồng vốn của nhân
dân bỏ ra để làm nền tảng cho công trình, không những bị tước đoạt, mà chính là
làm nền tảng, là đóng góp cho giới tư bản tư nhân kinh doanh thu lời. Đó là một
hành vi bóc lột còn tệ hại hơn sự bóc lột tước đoạt của chế độ nô lệ và chế độ
phong kiến.
No comments:
Post a Comment