03 April 2014

Đề tài giao thông thông minh

NĂM 2014 THÁNG 4 NGÀY 03
HASCON.NET

ĐỀ TÀI GIAO THÔNG THÔNG MINH
HASCON ĐỀ XUẤT Ý TƯỞNG
 
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - Tin học EEI

  

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH                        CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

HỘI TƯ VẤN KHCN & QL                                                  Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
             HASCON                                                                                          ------ooOoo--------                        

                                                                              

Tp Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 04 năm 2014

 

ĐỀ XUẤT Ý TƯỞNG

ĐỀ TÀI: “nghiên cứu đề xuất cấu trúc hệ thống giao thông thông minh tổng thể, đề xuất lộ trình hợp lý cho việc xây dựng hệ thống sao cho phù hợp với điểu kiện cụ thể của thành phố Hồ Chí Minh”

I.               Mở đầu:  


      Hệ thống giao thông thông minh (HTGTTM) (tiếng Anh Intelligent Transport System ITS) được xem như là một hệ thống lớn, trong đó con người, phương tiện giao thông, mạng lưới đường giao thông là các thành phần của hệ thống, liên kết chặt chẽ với nhau nhằm đảm bảo cho hệ thống giao thông vận tải đạt các yêu cầu:

      - Tăng hiệu quả lưu thông, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho đi lại...

   - Giảm thiểu tai nạn giao thông,

      - Giảm ùn tắc giao thông

      - Giảm thiểu ô nhiễm môi trường

           - Giảm giá thành vận chuyển

     Bản chất của HTGTTM là ứng dụng các thành tựu của các công nghệ mới như điện tử, thông tin,viễn thông, tự động hóa,khoa học xã hội... để quản lý, điều hành Hệ thống giao thông vận tải. Việc ứng dụng HTGTTM một cách đúng đắn, tích cực sẽ tạo ra một hệ thống giao thông an toàn hơn, thuận lợi hơn, thân thiện với môi trường hơn. 

II.   Tình hình nghiên cứu và áp dụng HTGTTM:

1.    Ngoài nước

      Từ thập kỷ 80 của thế kỷ 20, nhiều quốc gia trên thế giới đã bắt đầu nghiên cứu về HTGTTM:

     + Tại Nhật Bản:  Năm 1996, các cơ quan của chính phủ Nhật Bản đã phối hợp soạn thảo "Chương trình tổng thể về HTGTTM của Nhật Bản".
     + Tại Mỹ: Cơ quan nghiên cứu HTGTTM đã được thành lập từ năm 1990 với tên gọi "Hiệp hội phương tiện giao thông thông minh đường bộ Hoa Kì".

     + Tại một số nước của EU: Từ năm 1992 đã có nhiều chương trình, dự án nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin trong GTVT.

     + Tại Hàn Quốc: Năm 1998 Hàn Quốc là nước chủ nhà tổ chức Hội nghị quốc tế về HTGTTM và công bố chương trình tổng thể quốc gia về HTGTTM do Bộ GTVT và Xây dựng chủ trì.

     + Tại Trung Quốc:  Năm 1996 Bộ GTVT Trung Quốc đã thành lập Trung tâm nghiên cứu về HTGTTM và hệ thống quản lý giao thông tự động đã được triển khai ở Bắc Kinh

       Phần lớn các nước phát triển trên thế giới sau khi nghiên cứu đến mức gần như hoàn chỉnh, đã áp dụng HTGTTM rất rộng rãi, và mang lại hiệu quả to lớn.

       Các lĩnh vực chính của HTGTTM được áp dụng triển khai tại các nước trên thế giới là: Hệ thống Thông tin giữa các Trung tâm điều hành giao thông, Thông tin cung cấp và điều hành giữa Trung tâm điều hành và người lái xe trên đường; Hệ thống thu phí không dừng (ETC); Hệ thống thông tin về tắc nghẽn và sự cố; Hệ thống hướng dẫn lộ trình năng động; Hệ thống thông tin về xe Bus, Hệ thống đỗ xe thông minh; ứng dụng khả năng của HTGTTM để khai thác, lập kế hoạch và quản lý các hoạt động vận tải công cộng. Hệ thống cấp cứu, cứu hộ, cứu nạn. Nâng cao tính khoa học trong hệ thống chính sách về quản lý con người, phương tiện, cơ sở hạ tầng tham gia giao thông…  

  2. Trong nước

  - Ngày 24/10/2012 Thủ Tướng Chính phủ đã có quyết định số 1586/QĐ-TTG “ Phê duyệt Chiến lược quốc gia đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bô đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030”. Trong đó  Hệ thống giao thông thông minh được cho là một trong những giải pháp quan trọng cho việc phát triển và an toàn giao thông trong nước.

   -  Một số thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố HCM, đã đưa vào chủ trương, kế hoạch, chỉ đạo ứng dụng HTGTTM. Có một số đề tài ứng dụng tiện ích của HTGTTM như lắp đặt Camera quan sát tại một số các trục đường lớn, hệ thống thông tin tình hình giao thông  cho lái xe qua sóng radio FM…và một số đề tài đang nghiên cứu triển khai:
 
   + Tại Hà Nội :
-Đề tài cấp Nhà nước KC-03-21Nghiên cứu ứng dụng công nghệ Tự động hoá trong quản lý điều hành giao thông đô thị” do các giáo viên bộ môn Điều khiển học, Đại học GTVT Hà nội thực hiện.

 

   + Tại Tp HCM:
      - Đề án  Xây dựng Trung tâm điều khiển lắp đặt thiết bị tiếp nhận và xử lý thông tin, tổng đài điện thoại và phòng thông tin do Sở Giao thông vận tải Tp. HCM đề xuất.

       - Đề án cảnh báo kẹt xe từ xa bằng hệ thống cảm biến và quang báo do Nhóm nghiên cứu trường Đại học Quốc tế TP.HCM thực hiện.

       - Đề án Điện tử hóa bản đồ xe buýt doTrung tâm Quản lý điều hành vận tải hành khách công cộng phối hợp Công ty quảng cáo Đất Việt thực hiện. 

   + Tại Đà Nẵng:

Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Sở Giao thông Vận tải Đà Nẵng đã chính thức ký ký kết biên bản ghi nhớ về việc Chính phủ Nhật sẽ giúp Đà Nẵng thực hiện :

  - Đề án cải thiện dịch vụ vận tải công cộng thông qua việc ứng dụng hệ thống công nghệ thông tin truyền thông (ICT);

  - Đề án ứng dụng hệ thống bãi đỗ xe thông minh;

  - Đề án ứng dụng hệ thống định vị (GPS) trong quản lý hệ thống vận tải công cộng; 

  - Đề án ứng dụng công nghệ Hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong nghiên cứu xác định hành lang vận tải công cộng và quản lý sử dụng đất dọc hành lang. 

III.         Tính cấp thiết của Đề tài: 

    1.  Hệ thống giao thông đường bộ do thực tế lịch sử để lại còn có nhiều bất cập, cần thiết phải được nâng cấp, theo định hướng HTGTTM tiên tiến của thế giới.

2. Việc nghiên cứu và ứng dụng HTGTTM ở Việt Nam nói chung và Tp.HCM nói riêng mang một đặc điểm lớn là:

            -   Hoạt động tự phát của các đơn vị (hoặc cá nhân) theo nhu cầu của mình.

          -   Các cấp chính quyền đã có những văn bản liên quan tới vấn đề này nhưng nói chung chỉ mới ở mức định hướng.

3.    Trong bối cảnh này, chúng ta chưa có một nghiên cứu tổng quát về HTGTTM, về mối tương quan giữa hệ thống này với các đặc điểm cụ thể của Đất Nước về kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, môi trường…,vì vậy chưa hề có một đề xuất về lộ trình tổng quát xây dựng và phát triển HTGTTM, tức là chưa có chiến lược tổng quát xây dựng và phát triển hệ thống này một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với thực tế khách quan của Đất Nước.

4.    Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý Tp.HCM HASCON cho rằng: Rất cần thiết phải xét vấn đề HTGTTM một cách tổng quát toàn diện và khoa học, và Hội đề xuất Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Thành phố: “Nghiên cứu đề xuất cấu trúc hệ thống giao thông thông minh tổng thể, đề xuất lộ trình hợp lý cho việc xây dựng hệ thống sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Tp.HCM”. 

IV.         Ý nghĩa đối với khoa học và thực tiễn 

-    Tham gia đóng góp cùng với các cơ quan chức năng trong việc triển khai Quyết định số 1586/QĐ-TTG  ngày 24/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ “ Phê duyệt Chiến lược quốc gia đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bô đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030” tại Tp. HCM

-     Tham gia đóng góp cùng với các cơ quan chức năng triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Thành uỷ, UBND Tp. HCM trong việc ứng dụng một số Hệ thống giao thông thông minh (HTGTTM) để đảm bảo Trật tự an toàn giao thông thành phố

-      Đề xuất cấu trúc hệ thống giao thông thông minh (HTGTTM) tổng thể phù hợp với điều kiện cụ thể của Thành phố.

-    Đề xuất với Thành phố một lộ trình tổng quát xây dựng HTGTTM theo tiêu chí hợp lý, khoa học, phù hợp với điều kiện cụ thể của Thành phố.

-       Cấu trúc HTGTTM sẽ là cơ sở cho việc nâng cao việc ứng dụng, khai thác các tiện ích của thành tựu công nghệ mới như điện tử, thông tin,viễn thông, tự động hóa, khoa học xã hội..vào lĩnh vực quản lý và dịch vụ cung cấp thông tin cho người xử dụng các phương tiện giao thông khác nhau (bao gồm giao thông cá nhân và công cộng)

-     Góp phần nâng cao nhận thức và ý thức của người dân trong việc chấp hành luật Giao thông đường bộ

-       Góp phần  nậng cao hiệu quả giao thông và vận tải

-       Góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông 

    V. Tên và mục tiêu nội dung chính của đề tài


-   Tên đề tài: “Nghiên cứu đề xuất cấu trúc hệ thống giao thông thông minh tổng thể, đề xuất lộ trình hợp lý cho việc xây dựng hệ thống sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Tp.HCM”.

-   Mục tiêu của đề tài: “Nghiên cứu hệ thống giao thông thông minh, nghiên cứu điều kiện cụ thể của Thành phố về  kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, môi trường…, đề xuất lộ trình hợp lý cho việc xây dựng hệ thống sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Tp.HCM”.

-   Nội dung chính của đề tài:

    1. Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của HTGTTM. Tìm hiểu tình hình áp dụng HTGTTM tại Việt Nam, tại một số nước trên thế giới và tại Nhật Bản

    2. Tìm hiểu một số văn bản của Chính phủ, UBND Tp. HCM và của các cơ quan chức năng liên quan đến việc áp dụng HTGTTM hiện nay và trong tương lai tại Tp. HCM

   3. Nghiên cứu tình trạng giao thông vận tải của Tp. HCM trong những năm qua (2003-2013).

         4. Dự báo các nhu cầu ứng dụng HTGTTM hiện tại và trong tương lai của TP HCM xuất phát từ các dịch vụ cung cấp thông tin hổ trợ nhu cầu đi lại của người dân bằng phương tiện cá nhân và giao thông công cộng cũng như các dịch vụ quản lý giao thông và các dịch vụ vận tải

        5. Phân tích xác định các vấn đề, khó khăn có thể gặp phải trong việc phối hợp và tích hợp các hệ thống ứng dụng ITS

        6. Đề xuất cấu trúc hệ thống ITS tổng thể phù hợp điều kiện cụ thể của Tp.HCM và hướng tới tiêu chuẩn hóa các hệ thống ITS để đạt hiệu quả kinh tế xã hội. Cấu trúc HTGTTM sẽ là cơ sở cho việc nâng cao việc ứng dụng, khai thác các tiện ích của thành tựu công nghệ mới như điện tử, thông tin, viễn thông, tự động hóa, khoa học xã hội vào lĩnh vực quản lý và dịch vụ cung cấp thông tin cho người xử dụng các phương tiện giao thông khác nhau (bao gồm giao thông cá nhân và công cộng)

      7. Phát triển tầm nhìn, đề xuất lộ trình hợp lý và kế hoạch hành động cho các hệ thống ITS sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Tp.HCM

               - Lịch trình hợp lý khởi công xây dựng các công trình thuộc HTGTTM

               - Lịch trình hợp lý cho việc đầu tư xây dựng từng công trình

               - Lịch trình hợp lý cho việc đưa vào vận hành các công trình

               - Lịch trình hợp lý cho việc đào tạo chuyên gia vận hành hệ thống

               - Xây dựng “Mô hình quản lý hệ thống” sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Tp.HCM.

   8. Đánh giá triển vọng ứng dụng và hiệu quả của Đề tài. Hai báo cáo chính “Cấu trúc HTGTTM cho Tp.HCM” và “Đề xuất lộ trình hợp lý và kế hoạch hành động cho các hệ thống ITS của Tp.HCM” là hai sản phẩm ứng dụng chính của đề tài nghiên cứu. Ngoài ra trong qua trình thực hiện đề tài, ít nhất 2 đến 3 bài viết sẽ báo cáo tại các buổi hội thảo hay hội nghị chuyên ngành về HTGTTM trong nước cũng như trong khu vực.  Ý kiến đóng góp trên các bài viết này sẽ góp phần vào việc đánh giá triển vọng ứng dụng của Đề tài. 

   VI. Dự kiến về việc thực hiện đề tài 

     -  Quy mô đề tài: Nghiên cứu khoa học cấp thành phố

     -  Cơ quan chủ trì: Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý Tp. HCM (HASCON)

     -  Cơ quan phối hợp thực hiện: Sở Giao thông vận tải Tp. HCM

     -  Số người tham gia đề tài: 8- 10 người

     -  Thời gian thực hiện: 12 tháng

 

         Hội Tư vấn HASCON

 

                            TS. Nguyễn Bách Phúc

No comments:

Post a Comment