NĂM 2012 THÁNG 10 NGÀY 17
BÁO THANH NIÊN
BÁO VIETNAMNET
LOẠN HỌC VIỆN
KỲ 2: CẦN BIỆN PHÁP CHẾ TÀI THÍCH ĐÁNG
Bài báo đăng
ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội
Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON
Viện trưởng
Viện Điện - Điện tử - tin học EEI
Các chuyên gia đều cho rằng cần phải xử lý nghiêm
tình trạng lộn xộn và tùy tiện của các viện hoặc học viện hoạt động không đúng
chức năng.
Các mô hình viện trên thế giới
Theo
các chuyên gia, trên thế giới có 2 trường phái phát triển viện. Các nước Mỹ và
châu u, viện và trường học gắn chặt với nhau về đào tạo và nghiên cứu. Ở Úc, viện
có đứng ngoài trường ĐH nhưng giáo sư trong viện là từ trường ĐH, bằng cấp do
trường ĐH cấp. Nói chung, việc đào tạo và nghiên cứu giữa viện với trường là chặt
chẽ và không tách rời được. Việt Nam và một số nước khác theo hướng viện tách
ra độc lập hoàn toàn với trường.
Theo
tiến sĩ Vũ Thị Phương Anh, học viện là một loại hình cơ sở giáo dục được nêu
trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH. Nếu hiểu theo nghĩa này thì học viện
có chức năng tương tự một trường ĐH, tức cũng đào tạo và nghiên cứu, nhưng các
ngành thì hạn hẹp hơn, thường chỉ chuyên trong một ngành nào đó. Chẳng hạn học
viện ngoại giao, học viện ngân hàng… Các viện nghiên cứu công lập, trực thuộc
trung ương hoặc địa phương thì chuyên nghiên cứu sâu về một ngành/chuyên ngành
nào đó, và có thêm chức năng đào tạo sau ĐH (chủ yếu là đào tạo tiến sĩ). Chẳng
hạn Viện Toán cao cấp hoặc Viện Khoa học xã hội Việt Nam…
Đ.N
Đóng cửa nếu hoạt động sai chức năng
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư
vấn khoa học - công nghệ và quản lý HASCON, cho rằng: “Về cơ bản, viện là một tổ
chức khoa học, công nghệ được một cơ quan, nhà nước, công ty thành lập. Trong
trường học có thể thành lập 2 loại viện: Loại thứ nhất phải có pháp nhân, đăng
ký với Bộ hoặc các sở Khoa học và Công nghệ. Ngoài ra còn có viện mang tính chất
nội bộ, như một phòng ban của nhà trường”. Tuy nhiên, dù dưới hình thức nào,
ông Phúc khẳng định: “Phải làm công tác nghiên cứu khoa học mới được gọi là viện.
Viện cũng có thể đào tạo nâng cao cho chuyên gia và một số dịch vụ khác như tư
vấn du học nhưng phải đăng ký thêm với các sở Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT). Theo
tôi biết, hiện nay đa số các viện đăng ký tại Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM
chỉ đào tạo nâng cao là chính chứ không nghiên cứu khoa học gì. Trong khi đó,
hiện nay luật pháp lại không có chế tài. Đáng lẽ phải có quy định, chẳng hạn một
viện được lập ra nhưng sau 3 năm mà không có hoạt động nghiên cứu khoa học nào
thì sẽ bị đóng cửa. Có như vậy mới đưa các viện trở lại con đường phát triển mà
nó phải đi”.
Cùng quan điểm phải có biện pháp chế tài cho những
viện hoạt động sai chức năng, tiến sĩ Vũ Thị Phương Anh, Phó giám đốc Trung tâm
bồi dưỡng và hỗ trợ chất lượng giáo dục thuộc Hiệp hội các trường đại học (ĐH),
cao đẳng ngoài công lập, nói: “Vấn đề không nằm ở tên gọi mà là làm đúng chức
năng. Khi các viện này được thành lập thì sẽ được cấp phép hoạt động theo một số
chức năng đã đăng ký. Như vậy, nếu họ không có chức năng đào tạo thì không được
thực hiện đào tạo, kể cả liên kết đào tạo. Và một khi họ vi phạm thì cần được xử
lý nghiêm và công khai. Việc loạn các viện như hiện nay, không chỉ có lỗi của
các viện làm sai chức năng mà còn do thiếu giám sát và xử lý của các cơ quan quản
lý”.
Phải làm công tác nghiên cứu khoa học
Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống, nguyên giảng viên Trường
ĐH Bách khoa TP.HCM, khẳng định: “Các nước trên thế giới, trường ĐH đều có viện
nhưng chỉ làm nhiệm vụ nghiên cứu, tham gia hỗ trợ đào tạo chứ không có chức
năng tuyển sinh, đào tạo và cấp bằng. Trong khi đó ở Việt Nam, viện còn được hiểu
có chức năng và nhiệm vụ tương đương với khoa thì thật vô lý vì như vậy sẽ giẫm
chân nhau. Một số viện tham gia vào tuyển sinh và đào tạo, trường cấp bằng thì
cũng vẫn không đúng vì đó là nhiệm vụ của phòng quản lý đào tạo và các khoa”.
Ông Tống cũng cho rằng: “Đã là viện nghiên cứu của trường ĐH thì phải nghiên cứu
vào những đề tài lớn, đề ra các đề án phục vụ cho GD-ĐT của trường hoặc nhu cầu
thiết thực của đời sống. Hiện nay nhiều viện nếu có tham gia vào nghiên cứu thì
chỉ là những đề tài cỏn con, thực hiện trong thời gian ngắn, không có tính kế
thừa, không mang lại giá trị thực tiễn”.
Đặt vấn đề chức năng đào tạo của viện, hiệu trưởng một
trường ĐH công lập tại TP.HCM cho rằng các viện tại Việt Nam đang hoạt động khá
lộn xộn và tùy tiện. Về nguyên tắc, viện nghiên cứu có thể tham gia đào tạo sau
ĐH, liên kết đào tạo thạc sĩ nhưng không có chức năng đào tạo cử nhân.
Từ thực tế này, tiến sĩ Tống đề nghị: “Tên gọi của
các loại hình viện nghiên cứu trong trường ĐH hiện đang không được dùng chính
xác, vô tình hoặc cố ý bị biến thành méo mó nên cần phải có quy định rõ, chặt
chẽ về khái niệm cũng như chức năng, nhiệm vụ của viện trong trường ĐH. Bộ
GD-ĐT cũng cần rà soát lại hoạt động của các loại hình viện trong trường ĐH để
chấn chỉnh kịp thời”.
Đâu cần thành lập viện!
“Sở
Khoa học và Công nghệ TP.HCM cấp phép cho các viện chủ yếu để nghiên cứu và
chuyển giao công nghệ. Khi họ muốn đào tạo cấp chứng chỉ phải xin giấy phép của
Sở GD-ĐT hoặc Sở LĐ-TB-XH. Tuy nhiên các viện lại hoạt động thiên về đào tạo
thì không phù hợp với chức năng lắm, như vậy đâu cần phải thành lập viện nghiên
cứu theo luật Khoa học và Công nghệ. Trên nguyên tắc đã là viện thì phải nghiên
cứu và chuyển giao công nghệ là chính”.
PGS-TS PHAN MINH TÂN
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
TP.HCM
Lạm phát!
Hiện
có hiện tượng lạm phát viện, có nhiều viện chỉ tương đương một trung tâm nhưng
cũng gắn mác là "viện" cho... oai. Cũng có các "viện" độc lập
không nằm trong trường ĐH nào, hoạt động tương tự như các "viện"
trong trường. Đây là những loại viện mà báo chí đang đề cập chẳng nghiên cứu
gì, chủ yếu thực hiện đào tạo ngắn hạn hoặc liên kết đào tạo cấp bằng.
Tiến sĩ VŨ THỊ PHƯƠNG ANH
Phó giám đốc Trung tâm bồi dưỡng và hỗ trợ chất lượng giáo dục thuộc Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập
Không phải là nơi tổ chức tuyển
sinh
“Đã là
viện, dù với tên gọi gì cũng đều phải có chức năng chính là nghiên cứu. Nếu một
trường ĐH nhiệm vụ đào tạo là 70% và nghiên cứu 30% thì ngược lại, chức năng
nghiên cứu của viện phải chiếm 70%. Viện chỉ tham gia phục vụ đào tạo, bồi dưỡng
nghiệp vụ ngắn hạn chứ không phải nơi đứng ra tổ chức tuyển sinh, đào tạo và cấp
bằng”.
PGS-TS HUỲNH THANH HÙNG
Phó hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm
TP.HCM
Đ.N - H.A - M.Q
Đăng Nguyên - Hà Ánh
No comments:
Post a Comment