Sự cố Đập Sông Tranh 2, Tại sao phải xả hết nước?

NĂM 2012 THÁNG 4 NGÀY 02

TRẢ LỜI PHÓNG VIÊN BÁO LAO ĐỘNG

BLOG HỘI HASCON VÀ VIỆN EEI

https://hoihasconvavieneei.blogspot.com/2012/04/su-co-ap-song-tranh-2-tai-sao-phai-xa.html

  

TẠI SAO PHẢI XẢ HẾT NƯỚC?

 

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc 

Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON

Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI

  

Kính Gửi: Phóng Viên Phạm Huệ, Báo Lao Động

1, Tại sao phải xả hết nước?

 

Trả lời: 

-   Một là đảm bảo an toàn cho sinh mạng của hàng vạn người dân ở vùng hạ lưu:          

Ai cũng biết Đập đang trong tình trạng sự cố. Hiện nay nhà chức trách chỉ mới phán đoán tình trạng và nguyên nhân sự cố, còn việc khẳng định chính xác tình trạng thật của sự cố, nguyên nhân thật và cách khắc phục sửa chữa thì mới bắt đầu bắt tay vào. Như thế là Đập chưa được sửa chữa, nói cho dễ hiểu thì nó không được “lành lăn”, mà vẫn đang “què”.

Đập đang sự cố (Đập “què”), nếu chẳng may xẩy ra động đất thì ai dám đảm bảo rằng đập không bị vỡ? 

Lưu ý rằng Đập được thiết kế sao cho vẫn an toàn khi xẩy ra động đất cấp cao nhất ở nơi sở tại. Đối với Đập Sông Tranh 2, chúng tôi không biết chính xác, nhưng tạm đoán câp động đất cao nhất là cấp 7. Có nghĩa là Đập Sông Tranh 2 “lành lăn” chắc chắn sẽ an toàn khi xẩy ra động đất cấp cao nhất, nói cho dễ hiểu, nó “lỳ” với mọi kiểu động đất ở xứ sở nhà nó. Nhưng còn Đập Sông Tranh 2 “què” thì sao? Chịu được động đất cấp mấy? Ai tính được? Xin thưa, không ai tính được, vì đến nay chưa ai biết chính xác nó “què” ra sao, thì làm sao tính được sức chịu đựng của nó thế nào! 

Hơn nữa, bao giờ xẩy ra động đất? Ngày mai? Ngày mốt? Một thang nữa? Xin thưa, không ai biết cả. 

Vậy thì, cái túi nước khổng lồ 730 triệu met khối cứ treo lơ lửng trên đầu hàng vạn con người, mà không ai có thể biết được nó có ụp xuống không, bao giờ nó ụp? hãi hùng thay! 

Tại sao lại cứ treo lơ lửng cái hãi hùng đó để ngắm nghía, để phán đoán, để bàn luận? Sao không dẹp nó đi? Thực ra vấn đề chỉ đơn giản có thế! 

- Hai là để việc sửa chữa sự cố được triệt để và hiệu quả:

Ai cũng biết, nước phun ra ở mặt đập phía hạ lưu tới 30 lit/giây. Nước ấy chảy từ thượng lưu đập, qua thân đập, xuống tới mặt hạ lưu thì phun ra ngoài. Rõ ràng đã có những miệng thu nước và các đường dẫn nước xuất phát từ mặt thượng lưu. Có bao nhiêu miệng thu và đường dẫn xuất phát từ thượng lưu? Hiện tại chưa ai biết. Có bao nhiêu mét khối nước chui qua những miệng thu nước ở mặt đập thượng lưu, rồi đang đọng lại trong thân đập, mà không thể phun ra ngoài hạ lưu như 30 lit/giây kia? Hiện tại chưa ai biết.

Cách sửa chữa đúng đắn nhất cho sự cố là bịt hết những miệng thu nước từ mặt thượng lưu.

Cách bịt triệt để và hiệu quả nhất, là tháo cạn nước, thực hiện công tác bịt trên mặt đập khô. 

Lưu ý rằng ở phương Tây người ta đã từng bịt mặt đập mà không tháo cạn nước. Nhưng việc này rất đắt tiền, rất khó làm, và hiệu quả kém hơn nhiều, và vì vậy rất ít được dùng. 

2.    Xả hết nước có gây thiệt hại gì không?

Trả lời: 

Xả hết nước, Nhà máy Thủy điện Sông Tranh 2 sẽ ngừng phát điện.

Là chuyên gia Hệ thống Điện, chúng tôi khẳng định việc ngưng vận hành nhà máy Thủy điện Sông Tranh 2 không gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN, kể cả mặt kinh tế và mặt kỹ thuật. Lý do đơn giản là: Công suất đặt (là Công suất lớn nhất mà Nhà máy có thể phát được) của Thủy điện Sông Tranh 2 chỉ 190MW, chỉ chiếm gần 1% tổng Công suất đặt của toàn Hệ thống điện Việt Nam (khoảng 20.000MW).

Về kỹ thuật, khi Thủy điện Sông Tranh 2 ngừng hoạt động, các nhà máy điện còn lại của Việt Nam chỉ cần huy động thêm1% công suất là đủ bù lại (Hệ thống điện phải thường xuyên điều chỉnh sao cho Tổng công suất phát ra bằng với Tổng công suất tiêu thụ của khách hàng. Tổng công suất này thay đổi liên tục từng giờ từng phút trong mỗi ngày. Tổng công suất phát ra sẽ là lớn nhất tại giờ cao điểm. Nhưng Tổng công suất phát ra lớn nhất này vẫn nhỏ hơn Tổng công suất lắp đặt, thường chỉ khoảng 80%).

Về kinh tế: khi Thủy điện Sông Tranh 2 ngưng hoạt động, chỉ riêng nó là không có sản lượng điện 679,6 triệu kWh/năm, và nó không có Doanh thu, nhưng Tổng sản lượng điện bán ra của Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ không đổi (sản lượng đó phụ thuộc vào nhu cầu của người tiêu dùng điện, mà nhu cầu của người tiêu dùng điện thì không liên quan tới việc nhà máy Sông Tranh 2 có phát điện hay không), vì khi không có sản lượng 679,6 triệu kWh/năm của Sông Tranh 2 thì đã có các nhà máy khác phát bù, và Doanh thu (tiền bán điện) của EVN vì thế sẽ không bị giảm đồng nào, cũng như không thêm đồng nào.