- Đan Mạch: Tổng diện tích toàn quốc chỉ
có 4.300km2 (không kể đảo Greenland và quần đảo Faro). Là một
nước nhỏ nhất Bắc Âu, nhưng trong vương quốc đồng thoại của 5 triệu dân này có
đến 65.000 người tham gia làm nghề điện gió; tổng thu nhập đã đạt đến 3 tỷ
Euro. Nghề chế tạo máy phát điện gió của Đan Mạch đã trở thành một động lực lớn
lao của nền kinh tế, đó là một ví dụ thành công về thương mại hóa trong lĩnh
vực này. Thu nhập về xuất khẩu của các sản phẩm điện gió và năng lượng mặt trời
của Đan Mạch hàng năm đã đạt đến 5-6 tỷ USD, sản phẩm máy phát điện gió của Đan
Mạch chiếm 60 – 70% thị trường thế giới. Năm 1981 Đan Mạch vạch ra kế hoạch
năng lượng lần thứ 1, dự định đến năm 2000 công suất lắp đặt điện gió đạt
900MW, đáp ứng 10% nhu cầu điện năng. Nhiều nhiệm kỳ Chính phủ kế tiếp nhau của
Đan Mạch đều kiên định kế hoạch năng lượng quốc gia, nhằm giảm nhập khẩu nhiên
liệu, xúc tiến phát triển bền vững. Từ năm 1976 đến 1995, Đan Mạch đã đầu tư
100 triệu USD vào công việc nghiên cứu và phát triển năng lượng gió. Chính phủ
Đan Mạch bù lỗ cho mỗi chiếc máy phát điện gió bằng 30% giá thành của nó, áp
dụng chế độ ưu đãi về thuế cho những người sử dụng điện gió, đối với các hộ
dùng nhiên liệu hóa thạch thì đánh thuế ô nhiễm không khí. Kết quả là mục tiêu
10% năng lượng sạch của kế hoạch năng lượng được thực hiện sớm trước 3 năm. Đan
Mạch đã thành công trong việc thực hiện mục tiêu điện gió đáp ứng 20% yêu cầu
về điện, tỷ lệ đó hiện đang đứng đầu thế giới. Năm 2003 lại đặt kế hoạch đến
năm 2030 điện gió sẽ đáp ứng một nửa yêu cầu về điện. Năm 2000 và 2003 mỗi năm
xây dựng 1 trang trại điện gió ở gần bờ biển Bắc, trang trại điện gió trên biển
Middle Grunder là trang trại điện gió trên biển lớn nhất thế giới hiện nay,
công suất lắp đặt 40MW gồm 20 máy, mỗi máy 2MW. Đan Mạch còn có kế hoạch đến
năm 2008 sẽ lắp đặt thêm 5 trang trại điện gió, tổng công suất lắp đặt là
750MW. Theo tin đã đưa chính phủ Đan Mạch đã cùng với các xí nghiệp ký kết hợp
đồng xây dựng trên mặt biển Bantich một số nhà máy phát điện gió có tổng công
suất 4000MW.
- Tây Ban Nha: Ngày 30/12/1999, Hội nghị Liên tịch Bộ trưởng Tây
Ban Nha đã thông qua kế hoạch phát triển năng lượng tái tạo 2000-2010, có quy
hoạch tương đối cụ thể về phát triển năng lượng gió. Mục tiêu là đến năm 2010
sản lượng phát điện của các loại năng lượng tái tạo phải đạt đến 12% tổng lượng
phát điện toàn quốc. Kế hoạch phát triển đó đã đưa ra phân tích kỹ lưỡng về các
mặt kỹ thuật, ảnh hưởng đối với môi trường, tính toán giá thành đầu tư, những
trở ngại, các biện pháp khuyến khích, dự báo về thị trường… của việc phát triển
năng lượng gió, có tính khả thi rất cao.
- Anh: Năm 1991 xây dựng nhà máy
phát điện gió đầu tiên, sau đó điện gió không ngừng phát triển. Năm 2003 tổng
công suất lắp đặt điện gió đã đạt 649MW, đáp ứng yêu cầu dùng điện của
441.000 gia đình. Tháng 7/2003 Bộ Thương mại và Công nghiệp Anh tuyên bố kế
hoạch quy mô lớn về sự nghiệp điện gió gần biển, theo đó sẽ lắp đặt 3.000 tổ
máy điện gió cỡ lớn tại bờ biển phía đông và phía tây, chuẩn bị sử dụng năng
lượng gió trên quy mô lớn, nhằm mục tiêu đến trước năm 2010 có thể cung cấp
điện gió cho 1/6 tổng số hộ gia đình. Dự tính, sau khi các máy phát điện gió
nói trên đưa vào vận hành, điện gió sẽ chiếm 15% tổng lượng điện phát ra của
toàn nước Anh.
- Pháp: Ngày 23/4/2004 nước Pháp đóng cửa mỏ than cuối cùng,
từ đó kết thúc việc khai thác than. Đó là hình ảnh thu nhỏ và là mốc lịch
sử quan trọng của việc phát triển nguồn năng lượng của thế giới. Pháp là một
nước chiếm vị trí hàng đầu trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, nhưng đến nay đã
đưa việc phát điện bằng sức gió lên vị trí chiến lược. Pháp đã hoạch định một
kế hoạch trung kỳ phát triển điện gió. Theo kế hoạch đó, năm 2007 sẽ lắp thêm
1000MW - 3000MW thiết bị điện gió, đến năm 2010 sẽ có 3000MW đến 5000MW điện
gió đưa vào vận hành. Theo tính toán sau khi kế hoạch nói trên được thực thi
mỗi năm sẽ giảm được 3 triệu đến 6 triệu tấn khí thải CO2. Điện gió
hiện nay đang có tốc độ tăng trưởng mỗi năm hơn 60%.
- Ấn Độ: là một nước đi tiên phong về điện gió trong các nước
đang phát triển, tuy bắt đầu hơi muộn nhưng có tốc độ phát triển rất nhanh, Ấn
Độ thành lập Bộ nguồn năng lượng phi truyền thống, xây dựng màng lưới đo đạc
tốc độ gió trong toàn quốc, nắm vững tình hình tài nguyên nguồn năng lượng gió,
tìm kiếm các địa điểm có lợi nhất cho các trang trại phát điện gió. Chính phủ
có nhiều ưu đãi đối với các nhà đầu tư điện gió, bao gồm việc bù lỗ 10% đến 15%
tiền đầu tư thiết bị cho các xí nghiệp có liên quan, đẩy nhanh khấu hao 100%
đối với các thiết bị điện gió… Năm 2002 đưa ra kế hoạch miễn thuế, quy định 10
năm đầu thu nhập của các trang trại phát điện gió được miễn thuế 100%. Luật
điện lực Ấn Độ còn quy định, việc phát điện bằng các nguồn năng lượng mới ít
nhất phải đạt 10%, đồng thời thực hiện giá ữu đãi. Ngoài ra, các Bang còn đưa
ra các chính sách ưu đãi của mình. Ấn Độ đã trở thành nước sản xuất điện gió
chiếm vị trí thứ 5 trên thế giới, các hãng sản xuất máyđiện gió đã có quy mô
tương đối lớn. Máy phát điện gió cỡ lớn do Ấn Độ sản xuất không những tự
cung cấp cho nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu sang Mỹ và các nước khác, được
các giới năng lượng quốc tế đánh giá cao về chất lượng và giá cả
- Nhật Bản: Năm 2002 Nhật Bản đã lắp đặt 486MW điện gió, năm
2003 đã có 730MW, năm 2004 đã có 936MW. Dự kiến đến năm 2010 tổng công suất lắp
đặt điện gió sẽ đạt 3.000MW.
Chính sách năng lượng mới
của Nhật Bản quy định, các Công ty điện lực có nghĩa vụ mở rộng việc sử dụng
điện gió, một là tự mình phải phát điện gió, mặt khác phải mua điện gió của các
Công ty khác, mỗi năm đều có chỉ tiêu quy định.
Nhật Bản phấn đấu tự sản
xuất hoàn toàn thiết bị điện gió, đồng thời hướng đến xuất khẩu. Máy phát điện
gió của các Công ty Nhật Bản có nhiều tính năng ưu việt, tốc độ gió 1m/s đã có
thể bắt đầu phát điện, công suất điện phát ra thường cao hơn 15 - 20% so với
các thiết bị của các nước khác.
Nhật Bản đặt mục tiêu
đến năm 2030 điện gió sẽ có công suất lắp đặt là 11.800MW
- Trung Quốc: Năm 1986 tại Vinh Thành, Sơn Đông trang trại điện
gió đầu tiên của Trung Quốc gồm 3 tổ máy, 55KW/1 máy, nhập từ Đan Mạch phát
điện lên lưới. Đến tháng 10 năm đó tại trang trại điện gió Bình Đàm - Phúc Kiến
cũng đưa vào hoạt động 4 tổ máy, 200KW/máy do chính phủ Bỉ tặng. Sau đó dựa vào
nguồn vốn chính phủ cũng như 1 số viện trợ của nước ngoài đã có một số cơ sở
phát điện gió được xây dựng nhằm mục đích nghiên cứu và làm mẫu.
Ủy ban kế hoạch nhà nước
trước đây cũng đã từng đề ra 2 kế hoạch về phát triển điện gió gọi là: 1. “Công
trình ánh sáng” nhằm ủng hộ phát triển các máy điện gió cỡ nhỏ, giải quyết vấn
đề cấp điện cho vùng sâu, vùng xa. 2. “Kế hoạch cưỡi gió” ủng hộ việc xây dựng
các trang trại điện gió cỡ lớn, hòa điện lên mạng và việc nội địa hóa chế tạo
máy phát điện gió.
Về lĩnh vực cấp điện cho
vùng sâu, vùng xa và ngư dân Trung Quốc đã thu được nhiều kết quả tốt. Theo
thống kê đến năm 2002, máy phát điện gió cỡ nhỏ trong toàn quốc đã có 250.000
chiếc. Những năm gần đây đã có một lượng nhất định các loại máy phát điện gió
cỡ nhỏ được bán ra nước ngoài.
Năm 1995 Bộ Điện lực đã đề
ra mục tiêu đến cuối năm 2000 sẽ có tổng công suất điện gió đạt 1000MW. Nhưng
mục tiêu đó không thực hiện được. Đến cuối năm 2003 chỉ đạt 567MW, gồm 1042
tổ máy phát.
Từ năm 2004 Tung Quốc bước
vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ điện gió. Theo kế hoạch, 30 dự án đầu tư quy
mô tương đối lớn với công suất lắp đặt của mỗi dự án trên dưới 100MW đã và đang
khởi công xây dựng từ năm 2004 đến năm 2006.
Theo quy hoạch phát triển
trung dài hạn về điện gió toàn quốc, đến cuối năm 2005tổng công suất lắp đặt
phải là 1.000MW, 2010 là 4.000MW, 2015 là 10.000MW, 2020 là 20.000MW. Như vậy
trong những năm từ 2011 đến năm 2020 bình quân mỗi năm công suất lắp đặt điện
gió của Trung Quốc phải đạt 1.600MW.
|
|
Đến cuối 2001 |
Đến cuối 2002 |
Đến cuối 2003 |
Đến cuối 2004 |
Tỷ lệ tăng trưởng 2004/2003 (%) |
|
Đức |
8.734 |
11.968 |
14.612 |
16.649 |
13,9 |
|
Tây ban nha |
3.550 |
5.048 |
6.420 |
8.263 |
28,7 |
|
Mỹ |
4.245 |
4.676 |
6.361 |
6.750 |
6,1 |
|
Đan mạch |
2.456 |
2.880 |
3.076 |
3.083 |
0,2 |
|
Ấn độ |
1.456 |
1.702 |
2.125 |
3.000 |
41,2 |
|
Italy |
700 |
806 |
922 |
1.261 |
36,7 |
|
Hà lan |
523 |
727 |
938 |
1.081 |
15,3 |
|
Nhật bản |
357 |
486 |
761 |
991 |
30,2 |
|
Anh |
525 |
570 |
759 |
889 |
17,1 |
|
Trung quốc |
406 |
473 |
571 |
769 |
34,7 |
|
Cộng 10 nước |
22.952 |
29.329 |
36.545 |
42.735 |
16,9 |
II. Những nguyên nhân của
sự phát triển vũ bão về phát điện băng sức gió.
1. Các nguồn năng lượng truyền thống ngày càng khô
kiệt và giá thành khai thác tăng lên rất cao.
Khủng hoảng dầu mỏ những năm
70 của thế kỷ trước đã khiến cho các nước phát triển quan tâm tìm kiếm các
nguồn năng lượng mới trong đó có việc tập trung chú ý vào năng lượng gió.
Mấy năm gần đây giá dầu thô trên thế giới ngày càng tăng cao, đến nay đã vượt
ngưỡng 60USD/thùng.
2. Yêu cầu bảo vệ môi trường.
Từ khi Hội nghị khí hậu do
Liên hiệp quốc tổ chức thông qua “Nghị định thư KYOTO” về giảm thiểu lượng khí
thải gây hiệu ứng nhà kính, các nước càng nhận thức được tính cấp thiết tìm
kiếm năng lượng sạch, trong đó năng lượng gió và năng lượng mặt trời được đánh
giá rất cao.
3. Những tiến bộ vượt bực
của Kỹ thuật và Công nghệ.
Gần 10 năm nay, kỹ thuật mới
và công nghệ hiện đại được ứng dụng rộng rãi vào qúa trình chế tạo, vận hành,
điều khiển và quản lý các hệ thống thiết bị điện gió khiến cho việc phát điện
bằng sức gió có được trình độ kỹ thuật hoàn hảo, có quy mô phát triển hợp lý và
triển vọng thương mại hóa rất cao, có hiệu quả kinh tế thiết thực.
Ví dụ giá chế tạo tổ
máy điện gió của Mỹ là 1333USD/1KW năm 1990, đã giảm xuống còn 790
USD/1KW năm 2000. Giá thành phát điện từ 8 cent USD/1KWh giảm xuống 4 cent
USD/1 KWh trong cùng thời kỳ, dự kiến đến năm 2005 sẽ giảm xuống còn 2,5-3,5
cent USD/1 KWh, trong khi giá điện dùng khí thiên nhiên là 5,5 cent USD/1
KWh.
Như vậy, điện gió về mặt giá
cả đã đạt đến trình độ có thể cạnh tranh đựơc với các nguồn điện truyền thống.
Ngày nay các chi phí liên
quan, tức là các chi phí về hậu quả đối với môi trường và sức khỏe con người đã
ngày càng được chú ý, khiến cho mọi người có nhận thức hoàn toàn mới về giá
thành phát điện bằng sức gió.
Các nhà khoa học Mỹ đã đánh
giá và tính toán, đưa ra kết luận rằng sử dụng năng lượng điện gió, cứ mỗi 1
KWh điện cần chi phí 3-4 cent USD; dùng than đá phát điện, về cơ bản giá thành
cũng tương đương với giá thành điện gió, nhưng nếu cộng thêm các chi phí do ảnh
hưởng gián tiếp đối với môi trường và sức khỏe con người thì giá thành sẽ là
5,5 - 8,3 cent USD/1 KWh. Điều đó có nghĩa là, thực ra giá thành nhiệt điện
nguồn năng lượng truyền thống đã cao hơn giá thành điện gió.
Năm 2004 Châu Âu công bố kết
quả một đề tài nghiên cứu trong 10 năm, kết luận của đề tài này là, nếu
đưa các chi phí về môi trường và sức khỏe con người vào tính toán, giá thành
điện bằng than và dầu mỏ sẽ tăng thêm 100%, giá thành điện bằng khí thiên nhiên
sẽ tăng thêm 30%, điện hạt nhân càng phải đối mặt với nhiều chi phí gián tiếp,
như trách nhiệm đối với công chúng, chất thải hạt nhân và chi phí làm sạch môi
trường nhà máy bỏ đi… Chi phí gián tiếp của điện gió là nhỏ nhất, với cách tính
hiện hành thì gần như có thể bỏ qua.
Nhiều công trình nghiên cứu
trên thế giới đã có chung những nhận xét về xu thế phát triển điện gío
như sau:
1. Giá thành ngày càng hạ, tỷ trọng điện gió trong
tổng công suất lắp đặt điện tăng lên nhanh chóng.
Hiệp hội nguồn năng lượng
Châu Âu cho rằng từ năm 2002 đến 2020 giá thành chế tạo thiết bị điện gió và từ
đó dẫn đến giá thành sản phẩm điện gió sẽ giảm xuống khoảng 40%. Hiệp hội này
cũng dự báo đến năm 2020 điện gió sẽ đáp ứng 12% nhu cầu dùng điện của
toàn thế giới, tạo 1.700.000 chỗ làm việc mới, giảm hơn 10 tỷ tấn khí thải CO2.
Năm 2002 giá trị tổng sản lượng thị trường điện gió của toàn thế giới là 7 tỷ
Euro, điện gió đáp ứng nhu cầu dùng điện của 40 triệu người, đến năm 2020 tương
ứng là 67 tỷ Euro, 200 triệu người dân Châu Âu dùng điện gió.
Hiện nay Đan Mạch bắt đầu
lắp đặt phát điện gió có công suất 2.000KW/1máy, Marốc lắp ở phía Bắc các tổ
máy có công suất là 2100KW/1máy. Đức xây dựng ở phía Bắc Hải một trang trại
điện gió có tổng công suất 1.000MW, công suất mỗi máy phát là 5MW, theo báo chí
nước ngoài mô tả, loại máy đó có đường kính cánh quạt là 126m, diện tích
vòng quay tương đương với 2 sân bóng đá, tổng trọng lượng của tháp đỡ và máy phát
điện là 1.100 tấn, điểm đỉnh cao nhất của cánh quạt cách mặt đất là 183m, có
thể xây dựng xong trong khoảng thời gian rất ngắn.
Các loại máy
phát điện gió vừa và nhỏ phát triển nhanh chóng nhằm giải quyết cấp điện cho
những vùng sâu, vùng xa. Hơn 20 năm qua Trung Quốc đã rất thành công trong việc
phát triển điện gió bằng các máy phát điện nhỏ. Đến cuối năm 2002 Trung Quốc đã
có 250.000 máy phát điện cỡ nhỏ.
Các máy phát điện cỡ nhỏ cũng
được các nước Âu,Mỹ coi trọng sản xuất và tiêu thụ, tuy nhiên do giá thành khá
cao đối với thu nhập dân cư các nước đang phát triển nên số lượng tiêu thụ
không thật lớn.
Gần đây các Công ty Nhật Bản
đã và đang nghiên cứu chế tạo nhiềuloại máy phát điện gió cỡ nhỏ và rất nhỏ với
tính năng kỹ thuật cao và giá thành khá cạnh tranh.
Chắc chắn rằng do tính xã
hội hóa cao, thị trường tiêu dùng máy phát điện gió cỡ vừa, nhỏ và rất nhỏ sẽ
ngày càng mỡ rộng và có bước đột phá mới.
Mặt khác các loại máy phát
điện gió cỡ vừa và nhỏ còn là một loại phương tiện nhằm phối hợp bổ sung cho
các dự án vừa và nhỏ sử dụng năng lượng mặt trời và các nguồn năng lượng tái
tạo khác.
Thế kỷ 21 được khởi đầu bằng
hàng loạt biến động lớn lao, loài người đang đứng trước nhiều vận hội mới và
thách thức mới. Năng lượng, một động lực quan trọng trong qúa trình phát triển
của thế giới, đang nỗi lên là một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ
21. Cùng với những nguồn năng lượng tái tạo khác, năng lượng gió đang đem đến cho
loài người chìa khoá để giải quyết bài toán nan giải về năng lượng.
Nhiều nước đã nhận thức được
tầm quan trọng và đã có những quyết sách mạnh mẽ đối với việc phát triển điện
gió. Trong bài này, một số tình hình và số liệu được nêu ra giúp chúng ta có
cách nhìn mới về việc sử dụng năng lượng gió để phát điện.
Những dự kiến, những kế
hoạch đã được các nước đề ra là rất táo bạo, nhưng chúng ta cũng có thể nghĩ
rằng càng về sau sẽ càng xuất hiện những kế hoạch táo bạo hơn.
Đã đến lúc nước ta cũng cần
phải có những dự kiến, những kế hoạch cần thiết. Đã đến lúc chúng ta phải bắt
tay vào việc!
No comments:
Post a Comment