https://hoihasconvavieneei.blogspot.com/2004/12/an-cap-trong-khoa-hoc-va-giao-duc.html
“ĂN
CẮP”
TRONG
KHOA HỌC VÀ GIÁO DỤC
Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và
Quản lý TP. HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - Tin học
EEI
Trao đổi với nhà
khoa học uy tín về “ăn cắp” trong khoa học và giáo dục.
Câu 1. Đối với hoạt động khoa học, cần phải tôn
trọng tính sáng tạo, làm ra cái mới mẻ. Đặc biệt là trong môi trường Khoa học giáo
dục
Thế
nhưng hiện nay, thực trạng không vui là sao chép lẫn nhau để làm của riêng mình
(điện hình là vụ việc phần mềm trên diễn đàn trí tuệ Việt Nam và Robot leo cầu
thang). Thưa ông, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này? (có phải do sự xuống
cấp về đạo đức của các nhà Khoa học).
Trả lời:
Hiện tượng “sao
chép công trình của người khác làm của mình” trong Khoa học và Giáo dục Việt
Nam, đã được báo chí phát hiện trong thời gian gần đây, như trường hợp một cuốn
sách ở Hà Nội, một luận văn Tiến sĩ ở Huế, phần mềm trong giải nhất của cuộc
thi Trí tuệ Việt Nam, và Robot leo thang ở Tp. Hồ Chí Minh. Các tác giả của
giải nhất Trí tuệ Việt Nam đã có lời xin lỗi công khai trên báo chí, cho phép
xác nhận tính xác thực của các phanh phui của báo giới. Những trường hợp còn
lại, chúng ta chưa được nghe ý kiến chính thức của các cơ quan chức năng, cho
nên chưa biết thực hư thế nào. Những ý kiến của các cá nhân tạo ra dư luận, dù
là của các “Nhà” danh tiếng đi nữa, thì cũng vẫn chỉ là “dư luận” thôi!
Lấy của người khác làm của mình, mà
lại muốn dấu không cho ai biết, theo đúng nghĩa tiếng Việt là “ăn cắp”, “ăn
trộm”. Đương nhiên “ăn cắp”, “ăn trộm” là thuộc phạm trù đạo đức rồi, khỏi phải
bàn.
Câu 2. Tại sao hiện tượng này đến nay xảy ra nhiều
quá? phải chăng có sự lỏng lẻo trong quản lý, cơ chế …. Ông có đồng tình với ý
kiến trên hay không? hay do những nguyên nhân nào khác?
Trả
lời:
Những dư luận về
ăn cắp ăn trộm trong Khoa học và Giáo dục Việt Nam được đăng tải trên các báo
chí, dù có được xác minh là chuẩn xác đi nữa, thì cũng chưa thể được gọi là
nhiều.
Ăn
cắp ăn trộm là một loại tội hình sự. Nguyên nhân của tội hình sự không bao giờ,
không ở đâu có thể nói là nằm ở cơ chế quản lý. Nếu luật pháp (một bộ phận của
cơ chế quản lý) là hết sức nghiêm minh, thì chỉ có thể hạn chế một phần tội
phạm hình sự, chứ không thể tiêu diệt tội phạm hình sự.
Câu 3. Lâu nay, cũng có dư luận cho rằng, công tác
xét duyệt đề tài nghiên cứu khoa học là dễ dãi, nếu không muốn nói là có sự
phân chia với nhau. Chính Sở KHCN TP. Hồ Chí Minh cũng thừa nhận số lượng đề
tài ứng dụng vào thực tế không nhiều.
Vậy
theo ông, cần phải đổi mới vấn đề này thế nào? (công khai các đề tài để các cá
nhân, đơn vị đấu giá đề tài …).
Trả lời:
Việc ăn cắp ăn trộm bằng cách sao
chép, và việc quản lý các đề tài NCKH của các cơ quan chức năng, là hai việc
hoàn toàn khác nhau. Không thể đổ lỗi việc sao chép cho cơ chế quản lý các Đề
tài NCKH được, bằng chứng là chính cơ chế đó đã giúp phát hiện ra sự sao chép.
Tôi cho rằng, về lý thuyết, cơ chế
Quản lý các Đề tài NCKH của Việt Nam là rất tốt. Tuy nhiên trong thực tiễn vẫn
có nhiều “dích dắc”. Những “dích dắc” đó hoàn toàn không phải do cơ chế quản
lý, mà do những vấn đề xã hội.
Còn số lượng đề tài NCKH ứng dụng vào
thực tế không nhiều, lại là một chuyện khác nữa. Nguyên nhân thì nhiều, riêng
tôi thường nghĩ tới nguyên nhân trực tiếp nhất, giản dị nhất, là những người
làm nghiên cứu khoa học ở chúng ta chỉ làm nghiên cứu khoa học bằng tay trái. Những
việc đơn giản nhất mà làm bằng tay trái còn chẳng ra gì, huống hồ lại là làm
NCKH!
* Nếu chú Phúc có ý kiến nào khác thì xin chú
góp ý vào. (ngoài những câu hỏi cháu nêu ra)
No comments:
Post a Comment