Ngày 02.12.2013, báo Thanh Niên đã đăng bài “Thủy điện không thể vô can” của Ông Trịnh Xuân Báu, phản biện các bài trả lời của tôi trên VietnamNet.
Trước hết, tôi hết sức vui mừng và cảm ơn Ông Báu khi thấy Ông viết: “Cũng đứng trên giác độ khoa học, người viết có một số ý kiến phản biện lại một số quan điểm của ông Phúc”.
Ngay phần đầu tiên của bài báo, người đọc đã thấy ông Báu cao giọng phê phán tôi: “Có thể thấy, đây là nhận định hết sức chủ quan và thiếu cơ sở khoa học”.
Các đồng nghiệp của tôi rất ngạc nhiên trước lời phê của ông, bởi mọi người đều biết nội dung bài viết của tôi là bám sát và dựa trên những nguyên lý của “Thủy động lực học”, và môn học “Dòng chảy trong kênh hở”, là những môn khoa học cơ bản của ngành Thủy lợi Thủy điên, mà mỗi sinh viên khi mới chập chững vào nghề đã phải khổ công học tập nghiền ngẫm.
Ông Báu phê phán người khác “thiếu cơ sở khoa học”, vậy thì cái “cơ sở khoa học” của ông Báu là gì?
Điều dễ dàng nhất để hiểu cái “cơ sở khoa học” của ông Báu, là xem các con số tính toán của Ông. Ông viết: “xả lũ ngày 15.11 của 3 hồ chứa thủy điện nằm trên đầu nguồn sông Vu Gia (Quảng Nam), thủy điện Đăk Mi 4 bắt đầu xả lũ từ 7 giờ sáng với lưu lượng xả lớn nhất 3.900 m3/s; đến 13 giờ, thủy điện Sông Côn 2 xả 578 m3/s; và đến 16 giờ hồ chứa A Vương tiếp tục xả với lưu lượng 898 m3/s. Tổng lượng nước xả của 3 hồ chứa này theo tính toán lên đến 272,19 triệu m3 chỉ trong hơn 1 ngày đổ xuống vùng hạ lưu.”
Một học sinh cấp 1, không biết gì về “cơ sở khoa học” của Ông Báu, cũng có thể làm được bài tính này của Ông Báu. Trong “hơn” 1 ngày, Ông Báu không nói rõ là “hơn” bao nhiêu giờ, thôi thì cứ cho là hơn nửa giờ, vậy thời gian xả của 3 hồ sẽ là 24,5 giờ. Tổng lượng xả của chỉ riêng Đăk Mi 4 sẽ là 24,5giờ x 3600 giây/giờ x 3900 m3/giây = 343,98 triệu m3, của cả 3 hồ là 24,5giờ x 3600 giây/giờ x (3900 +578 + 898) m3/giây = 474,16 triệu m3.
Vậy mà nhà khoa học Báu đã dùng “cơ sở khoa học” vĩ đại nào đó dể tính ra cả 3 hồ chỉ xả có 272,19 triệu m3! Chắc nhà khoa học Báu có phép thần thông, đẩy ngược 474,16 triệu m3 - 272,19 triệu m3 = 201.97 triệu m3 nước lũ về thượng lưu hoặc đẩy lên Trời, chứ không xả xuống hạ lưu!!!
Có thể Ông Báu sẽ biện minh rằng đây không phải là tính toán theo “cơ sở khoa học” của Ông, mà chẳng qua chỉ là chép lại một bản báo cáo xả lũ. Đương nhiên báo cáo xả lũ không đơn giản chỉ vài ba con số như Ông trích dẫn. Vấn đề ở chỗ tại sao Ông lại trích dẫn những con số đó và lại còn thuyết minh rất rành rọt? Điều đó chỉ có thể giải thích rằng Ông chẳng hiểu gì về lũ, chẳng hiểu gì về xả lũ, chẳng hiểu gì về báo cáo xả lũ. Hành vi trích dẫn này chẳng khác gì câu chuyện dân gian “thầy bói mù xem voi”. Chỉ cần cái việc trích dẫn này cũng đủ cho thiên hạ thấy cái “cơ sở khoa học” cao siêu của Ông Báu là cái gì rồi.
Điều dễ dàng thứ 2 để biết cái “cơ sở khoa học” của ông Báu, là phải xem những khái niệm, những “lý luận” mà Ông viết dài dòng lủng củng, trong suốt gần hết phần đầu của bài “phản biện”. Có lẽ đây chính là những “phát minh” khoa học động trời của Ông, lần đầu tiên được Ông công bố. Tiếc thay nó hoàn toàn trái ngược với những nguyên lý của Thủy động lực học, là môn khoa học cơ bản của của ngành Thủy lợi Thủy điên, mà mỗi sinh viên khi mới chập chững vào nghề đã phải khổ công học tập nghiền ngẫm.
Có nên viết ra đây những lời tranh biện với Ông Báu không? Tôi nghĩ không nên. Như thế thật vô ích. Chẳng ai có thể hiểu được cái “cơ sở khoa học” của ông Báu, chẳng ai có thể bàn bạc với Ông, khi trong óc Ông đặc sệt một thứ “cơ sở khoa học” quái gở không giống ai và chỉ mình Ông ôm ấp.
Tôi xin chào thua Ông. còn các sinh viên trẻ đã được học Thủy động lực học, nếu bảo họ tranh luận với Ông Báu chắc họ sẽ bịt mồm ôm bụng cười!
Có lẽ cách duy nhất để có thể thảo luận với Ông là trước tiên Ông hãy chịu khó theo học một khóa Thủy động lực học, ở trường nào đó có dạy môn này.
Điều dễ dàng thứ 3 để biết cái “cơ sở khoa học” của ông Báu, là phải xem Ông Báu khoe Ông giỏi thực tiễn, bằng chứng là ngay trong bài này Ông còn khoe thêm 1 trích dẫn, trích dẫn những con số rất hoành tráng, để dọa thiên hạ: “Theo báo cáo của Viện Quy hoạch thủy lợi, dung tích phòng lũ của thủy điện Sông Bung 2 theo quy hoạch là 83 triệu m3 nhưng khi thiết kế chỉ còn 7,19 triệu m3; thủy điện Sông Bung 4 quy hoạch 188 triệu m3 nhưng thiết kế chỉ còn 47,28 triệu m3; thủy điện A Vương 1 quy hoạch 110 triệu m3 nhưng sau đó còn 14,25 triệu m3; thủy điện Đăk Mi 4 quy hoạch 149 triệu m3 nhưng thiết kế chỉ có 2,2 triệu m3.”
Phần trích dẫn này đã phơi
bày đầy đủ sự hiểu biết của Ông cũng như cái “cơ sở khoa học” của riêng Ông:
-
Lại một lần nữa Ông
biểu diễn cái nghề “thầy bói xem voi” của Ông.
-
Ông không hiểu 2
khái niệm “quy hoạch” và “thiết kế”, do đó, Ông xoi mói 2 con số đó, trong khi
những người có tư duy lành mạnh đều hiểu rằng sự khác biệt giữa quy hoạch và
thiết kế là đương nhiên và rất bình thường.
-
Ông không hiểu
khái niệm “dung tích phòng lũ”, một khái niệm được định nghĩa rất rõ ràng trong
Quy chuẩn thiết kế công trình hồ chứa của Việt Nam.
-
Ông không hiểu
“dung tích phòng lũ” là doThủ tướng Chính phủ quyết định trong “Quy trình Vận
hành liên hồ chứa trong mùa lũ hàng năm”, chứ không phải do thiết kế.
-
Ông không hiểu
vai trò, tác dụng, năng lực, phương thức vận hành … của “dung tích phòng lũ”,
nên mới cao giọng đổ tội cho “dung tích phòng lũ”, vì thiết kế nhỏ hơn quy hoạch
nên đã gây ra lũ lụt trầm trọng cho hạ lưu!
- Ông không hiểu về hồ thủy điện, về “mức nước đón lũ”, về “dung tích phòng lũ”, nên những con số mà ông đưa ra là hoàn toàn sai với thực tế. Ví dụ:
|
|
A Vương 1 |
ĐăkMi 4 |
|
Tổng Dung tích,
triệu m3 |
343.55 |
310,32 |
|
Dung tích hữu ích, triệu m3 |
266.48 |
158,53 |
|
Dung tích Phòng lũ theo
Quyết định của Thủ tướng, triệu m3 |
35.4 |
28.6 |
|
Ông Báu: Dung tích Phòng lũ
theo Quy hoạch, triệu m3 |
110 |
149 |
|
Ông Báu: Dung tích Phòng lũ
theo Thiết kế, triệu m3 |
14,25 |
2,2 |
”QUY TRÌNH vận hành liên hồ chứa các hồ: A Vương, Đắk Mi 4 và Sông Tranh 2 trong mùa lũ hàng năm” ghi rõ: Cao trình mực nước đón lũ của hồ chứa A Vương là 376 mét, Dung tích phòng lũ từ mức nước đón lũ 376 mét đến ”mức nước dâng bình thường” 380 mét, tính ra khoảng 35,4 triệu m3, cớ sao Ông Báu lại phán chỉ có 14,25 triệu m3? Tương tự, Cao trình mực nước đón lũ của hồ chứa Đăk Mi 4 là 255 mét, Dung tích phòng lũ từ mức nước đón lũ 255 mét đến mức nước dâng bình thường 258 mét, tính ra khoảng 28,6 triệu m3, cớ sao Ông Báu lại phán chỉ có 14,25 triệu m3?
Chúng tôi không muốn nói thêm về cái “cơ sở khoa học” của riêng ông Báu nữa, có lẽ chừng đó cũng đủ cho ông Báu hiểu và tự xem lại mình.
Cũng vì thế, không có gì là lạ khi Ông Báu hùng hồn tuyên bố chắc như đinh đóng cột rằng các quan điểm của Ông Phúc là thiếu cơ sở khoa học, bởi một lẽ giản đơn là cơ sở khoa học của chúng tôi không liên quan gì đến cái gọi là “cơ sở khoa học” của Ông Báu.
Đọc bài của Ông Báu, tôi có cảm tưởng Ông là người hết sức mạnh dạn phê phán những gì mà Ông không vừa ý, kể cả những điều mà Ông chẳng hiểu gì cả.
Qua bài viết, tôi nhận ra Ông Báu không phải là nhà nghiên cứu trong ngành thủy điện thủy lợi.
Rất tiếc, theo cách hiểu của Ông Báu thì lượng nước hữu ích này là “nước lũ của hồ thủy điện”, trong khi lượng nước này tồn tại thường xuyên trong hồ cả khi không có lũ. Từ cách hiểu sai đó Ông Báu phát biểu: xả lũ tức là xả nước hữu dụng trong hồ xuống hạ lưu.
-------------
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét