Nhiều bước nộp thuế hiện còn phải sử dụng nhiều hình thức thủ công, khiến doanh nghiệp và ngành thuế đều phát sinh nhiều chi phí và kém minh bạch. Trong ảnh: Doanh nghiệp làm thủ tục về thuế. Ảnh: TUỆ DOANH
Vì sao khổ vì nộp thuế?
Hiện nay, không phải doanh nghiệp nào muốn làm đúng theo quy định về thuế cũng được bởi các quy định của ngành thuế quá nhiều rắc rối. Cho dù các loại thuế có sẵn, mức thuế cũng có sẵn nhưng kèm theo đó là “rừng” các văn bản hướng dẫn. Không khó để tìm các ví dụ về chuyện này.
Ngành thuế muốn thu hẹp, giảm đối tượng không chịu thuế, tiến tới một lộ trình áp dụng thống nhất một mức thuế suất để đảm bảo tính đơn giản, rõ ràng và minh bạch. Nhưng thực tế đối với thuế giá trị gia tăng (GTGT) thì sao?
Thông tư 219/2013 ngày 31-12-2013 của Bộ Tài chính quy định doanh nghiệp phải đầu tư mua sắm tài sản cố định có giá trị từ 1 tỉ đồng trở lên (trừ ô tô dưới chín chỗ) mới được đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT. Điều này gây khó cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thành lập từ năm 2014 bởi họ buộc phải thu hồi các hóa đơn GTGT đã phát hành từ tháng 3 trở về trước để hủy, đồng thời phải sử dụng hóa đơn bán hàng mua từ cơ quan thuế. Tiếp đến, doanh nghiệp phải hạch toán thuế GTGT đầu vào thành chi phí dẫn đến tăng giá thành sản phảm. Đối với lĩnh vực sản xuất, giá bán của sản phẩm còn phải chịu thêm 3% thuế GTGT đầu vào nữa. Điều này đồng nghĩa với việc giá bán của họ cao hơn doanh nghiệp cùng ngành nghề được áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT. Nhưng điều làm doanh nghiệp bức xúc nhất là thông tư đến tay doanh nghiệp quá chậm, trong khi cơ quan thuế lại hồi tố cho khoảng thời gian trước đó. Thông tư này ban hành ngày 31-12-2013, có hiệu lực ngay từ ngày 1-1-2014 nhưng đến ngày 17-2-2014 mới công bố trên trang web của Tổng cục Thuế và đến đầu tháng 3 các doanh nghiệp mới được thông báo.
Chỉ để hiểu quy định này và làm các thủ tục khấu trừ, thời gian và chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra có thể đã hơn mức được khấu trừ (nếu đáp ứng đủ các điều kiện).
Chỉ tiêu giảm số giờ nộp thuế
Đó cũng là lý do vì sao Ngân hàng Thế giới đánh giá, hàng năm doanh nghiệp ở Việt Nam phải bỏ ra đến 872 giờ để nộp thuế, gấp bốn lần mức trung bình của các nước châu Á - Thái Bình Dương, cao hơn cả thời gian nộp thuế của Lào. Trong số này thì có đến 335 giờ để nộp bảo hiểm xã hội, 320 giờ nộp thuế GTGT và 217 giờ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp. Đáng nói là thủ tục nộp thuế yêu cầu kê khai chi tiết từ hồ sơ hàng tháng, cả năm, kê nhiều lần trong năm, vừa kê bằng giấy vừa kê qua hệ thống điện tử, khiến hệ thống thuế vốn đã phức tạp càng trở nên phức tạp hơn.
Thủ tướng đã yêu cầu từ nay đến cuối năm nay, ngành thuế phải giảm khoảng 200 giờ nộp thuế cho doanh nghiệp, nghĩa là trừ đi thời gian nộp bảo hiểm trong năm (335 giờ), thì phải đưa mức 537 giờ nộp thuế xuống còn 337 giờ (giảm 38%). Mức này, nếu làm được, vẫn còn cao xấp xỉ hai lần so với mức bình quân khu vực ASEAN (171 giờ). Thủ tướng cũng yêu cầu ngành thuế đến năm 2015 đưa số giờ nộp thuế về mức bình quân khu vực.
Với thời gian ngắn và “rừng” các hướng dẫn nộp thuế cái nọ chồng cái kia, thậm chí hướng dẫn trái quy định không ít, cách thức thu thuế vừa thủ công vừa hiện đại, ban hành văn bản dễ mà thu hồi khó, liệu rằng ngành thuế có thể sửa được mình?
Vấn đề lớn nhất là tham nhũng
Thực ra, yêu cầu hàng đầu của Thủ tướng tại cuộc làm việc với ngành thuế hôm 9-7 không phải là giảm số thời gian nộp thuế. Đó chỉ là một thước đo cụ thể của việc cải cách thủ tục. Điều quan trọng nhất Thủ tướng nhấn mạnh là kiên quyết cải cách con người trong ngành thuế, kiên quyết loại bỏ tham nhũng, tiêu cực. Muốn việc thu thuế thay đổi, trước tiên con người ngành thuế phải thay đổi.
Song, dường như với ngành thuế, việc chống tham nhũng không phải là ưu tiên hàng đầu. Tổng cục Thuế đưa việc giải quyết các kiến nghị, tố cáo của doanh nghiệp và việc phòng chống tham nhũng, tiêu cực xuống nhiệm vụ cuối cùng trong danh sách các đầu mục công việc nội bộ ngành (theo nội dung báo cáo sáu tháng đầu năm và nhiệm vụ sáu tháng cuối năm 2014 của Tổng cục Thuế).
Hơn nữa, để hiện đại hóa ngành thuế, giảm tham nhũng, tiêu cực thì phải tăng cường hệ thống khai báo thuế, nộp thuế tự động, hạn chế dần việc sử dụng nhân viên thu thuế. Thế nhưng, trên thực tế, số cán bộ, nhân viên ngành thuế các cấp không ngừng tăng lên còn việc hiện đại hóa ngành thuế thì thực hiện được không nhiều. Tổng cục Thuế cho biết việc thu thuế qua các hệ thống ngân hàng thương mại, lũy kế đến ngày 30-6-2014 chỉ hơn 90.000 tỉ đồng. Việc nộp thuế điện tử mới được thí điểm ở Hà Nội, Vĩnh Phúc và Bắc Ninh với hơn 200 doanh nghiệp áp dụng, thu được 115 tỉ đồng. Còn lại mới dừng ở mức kê khai thuế qua mạng. Nghĩa là nhiều bước nộp thuế hiện còn phải sử dụng nhiều hình thức thủ công, qua người đi thu trực tiếp và thu trên giấy tờ, khiến doanh nghiệp và ngành thuế đều phát sinh nhiều chi phí và kém minh bạch.
Lan Nhi
No comments:
Post a Comment