Hội Tư vấn HASCON và Viện EEI

 CHUYỆN TÌNH CỦA THẦN TÌNH YÊU VÀ THẦN TÂM HỒN

Phần 1

ẢNH : Amor và Psyche (Amore e Psiche), tượng của Antonio Canova; tại Bảo tàng Nghệ thuật Louvre, Pháp

Ngày xưa ở xứ sở nọ có một ông vua và Bà hoàng hậu sống với nhau rất hạnh phúc. Họ có ba cô con gái xinh đẹp, cô út tên là Psyche (nghĩa là "Tâm hồn"), đẹp hơn cả sắc đẹp của Nữ thần Sắc đẹp Venus (Vệ Nữ).

Thần Vệ Nữ rất bực tức, quyết định sẽ trừng phạt cô gái người trần mắt thịt kia. Thần Vệ Nữ gọi con trai của mình là thần tình yêu Cupid và bảo: "Con hãy làm sao cho Psyche yêu một kẻ hèn mạt nhất và suốt đời bất hạnh với hắn ta".

Thần Cupid bay đi thực hiện điều mẹ chàng ra lệnh. Nhưng mọi việc lại không như mong muốn của thần Vệ Nữ. Vừa nhìn thấy Psyche, Cupid vô cùng kinh ngạc bởi vẻ đẹp của nàng cũng như dáng vẻ của một công chúa, mà không còn nghi ngờ gì nữa, tình yêu đối với nàng đã buộc chặt con tim của vị thần tình ái. Thần quyết định: người đẹp phải trở thành vợ mình. Và thần đã làm cho tất cả các chàng trai khác rời bỏ nàng.

Nhà vua và hoàng hậu không biết chuyện đó, cứ băn khoăn : hai cô chị đều đã có chồng, sao Psyche đẹp xinh như hương trời sắc nước mà vẫn không thấy một chàng trai nào giạm hỏi.

Nhà vua hỏii một nhà tiên tri. Nhà tiên tri này, theo lời dặn của thần Cupid, nói rằng công chúa có số phận không bình thường. Nhà tiên tri khuyen vua về mặc áo cưới cô dâu cho công chúa, rồi dẫn nàng lên đồi cao, chờ một chàng rể mà công chúa chưa biết mặt. Vua và hoàng hậu đều lo lắng và buồn phiền, nhưng không dám trái ý thần thánh, họ đã làm theo lời của nhà tiên tri.

Nàng công chúa tội nghiệp trong bộ áo cưới cô dâu, một mình trên đỉnh đồi, với nỗi sợ hãi, không biết điều gì sẽ xảy ra, Bỗng nhiên, một cơn gió nhẹ choàng lấy Psyche, mang nàng từ trên đỉnh đồi trơ trọi xuống một thung lũng xanh và đặt nàng lên thảm cỏ. Ở gần đó có một cánh rừng, trong rừng cây có một cung điện bằng đá cẩm thạch. Thấy không có gì nguy hiểm, công chúa đến gần xem cung điện. Cửa chính tự mở ra, và nàng rụt rè bước vào trong cung điện.

Chưa bao giờ công chúa được nhìn thấy toà lâu đài nguy nga tráng lệ như thế. Những bức tường được dát vàng và bạc, trần nhà được làm bằng ngà voi, còn sàn nhà, nơi nàng giẫm chân lên, được ghép bằng đá quý. Một giọng nói từ đâu đó vang lên: "Xin chào công chúa xinh đẹp! Nàng hãy là người chủ của cung điện này". Suốt cả ngày Psyche đi dạo trong cung điện nhưng không thể nào đi hết được tất cả các phòng. Những người đầy tớ vô hình đã giúp công chúa và thực hiện những điều nàng mong muốn.

Buổi chiều, khi đã mệt, Psyche lên giường nằm, ngủ thiếp đi, và thần Tình yêu Cupid nhẹ nhàng nằm xuống bên nàng. Psyche không nhìn thấy mà chỉ cảm thấy có người chồng chưa biết mặt, tuy vậy nàng thấy yêu chàng tha thiết. Buổi sáng, trước khi bình minh xuất hiện, thần tình yêu đã ra đi, và lại trở về trong đêm tối.

Nàng Psyche vô cùng hạnh phúc trong lâu đài tráng lệ với người chồng của mình, cho dù người đó nàng chưa biết mặt. Chỉ một điều làm cho nàng lo lắng: nàng biết rằng cha mẹ và các chị của nàng đang đau khổ vì nghĩ rằng nàng đã chết. Một lần, trong đêm, Psyche nói với thần Tình yêu: "Chồng yêu dấu của em! Em không thể nào yên tâm và sống hạnh phúc bên anh khi mà cha mẹ em đang sống trong đau khổ vì em. Cho phép em được báo tin cho cha mẹ rằng em còn sống và mạnh khoẻ". Nhưng thần Cupid trả lời: "Tốt nhất em đừng làm điều này kẻo lại rước về tai hoạ".

Psyche không dám đòi hỏi, nhưng từ hôm đó nàng trở nên trầm tư, buồn bã cho dù chồng có âu yếm hết lòng. Còn thần Tình yêu không chịu nổi cảnh vợ mình buồn bã, chàng nói: "Ta sẽ thực hiện điều mong muốn của em. Em sẽ gặp lại các cô chị của em nhưng hãy coi chừng họ có thể khuyên em làm điều dại dột". Chàng sai Zephyrus (thần gió phía Tây) đi đón các chị gái của Psyche, và đưa đến cung điện. Nhìn thấy cô em gái còn sống và khoẻ mạnh họ vô cùng mừng rỡ.

Nhưng khi Psyche kể cho họ nghe rằng nàng vô cùng hạnh phúc và dẫn họ đi quanh cung điện, chỉ cho họ thấy sự giàu có của mình thì trong lòng các cô chị trỗi dậy điều ghen tỵ. Các cô chị hỏi về người chồng, Psyche hồn nhiên trả lời rằng chồng của nàng tốt bụng, luôn dịu dàng và có lẽ còn rất trẻ, nhưng nàng không khẳng định được điều này vì chồng chỉ đến với nàng trong đêm tối. Nghe xong, các cô chị lại càng ghen hơn nữa, bởi một người có ông chồng già và đầu hói trọc như quả bí ngô, còn người kia có chồng bị bệnh thấp khớp co quắp lại, suốt ngày bôi thứ thuốc mỡ hôi hám.

Trở về nhà các cô chị không nói cho cha mẹ biết rằng Psyche còn sống khoẻ mạnh, mà lại đi nghĩ ra mưu kế hòng chiếm đoạt hạnh phúc của cô em…

Sau một thời gian Psyche lại muốn được gặp các cô chị và cũng như lần trước, họ lại được Zephyrus mang đến cung điện. Vừa nhìn thấy Psyche các cô chị với vẻ mặt đau khổ đã kêu lên: "Thật là tai hoạ cho em. Chồng em là một con rắn ác độc và kinh tởm. Những người dân ở đây đã nhiều lần nhìn thấy nó bò qua sông rồi vào trong cung điện. Em hãy coi chừng! Một ngày nào đó nó sẽ cắn em và em sẽ chết một cái chết khủng khiếp". Rồi cả hai người cùng khóc nức nở. Khi đó nàng Psyche hoảng sợ hỏi hai cô chị: "Thế em phải làm gì bây giờ?" Hai cô chị nói: "Em hãy giấu vào dưới chăn một con dao sắc và đêm đến, khi nó vào giường em hãy giết nó đi". Rồi hai cô chị nham hiểm trở về nhà, bỏ lại cô em trong sợ hãi và đau khổ.

Sau khi hoàn hồn, Psyche thấy nghi ngờ những lời các cô chị, và nàng quyết định trước khi giết chồng phải nhìn rõ mặt, xem chồng mình có là con rắn ác độc và kinh tởm hay không. Nàng giấu một ngọn đèn ở dưới gối.

Đến đêm, như thường lệ, thần Cupid đến với Psyche. Khi chàng ngủ thiếp đi, Psyche lặng lẽ châm đèn và lặng đi vì sợ hãi, nhìn mặt người chồng của mình. Nhưng nàng vô cùng sung sướng khi không thấy con rắn ác độc và kinh tởm, mà chỉ nhìn thấy vị thiên thần với đôi cánh bạc. Cánh tay của Psyche run run, ngọn đèn nghiêng, và một giọt dầu nóng rơi xuống vai người chồng đang ngủ. Ngay lập tức thần Tình yêu tỉnh dậy. Nhìn thấy Psyche với cây đèn trong tay, chàng kêu lên trong giận dữ và đau đớn: "Em đã nghe theo lời xui của các cô chị, đã giết chết hạnh phúc của chúng mình. Ta có thể trừng phạt em một cách nghiệt ngã nhưng ta chỉ trừng phạt em bằng sự xa cách với ta". Nói xong Cupid vỗ cánh bay đi.