Hội Tư vấn HASCON và Viện EEI

NĂM 2014 THÁNG 10 NGÀY 01

 

ĐƯỜNG BAY VÀNG BÀI 6: LÃNG PHÍ ĐẾN XÓT RUỘT

 

LẠ THAY, HÀNG NGÀY CHÚNG TA CỨ ĐỐT VÔ ÍCH BIẾT BAO NHIÊU XĂNG TRÊN TRỜI, LÃNG PHÍ ĐẾN XÓT RUỘT

 

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc

Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP. HCM HASCON

Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI

 “Nếu mỗi ngày có 10 chuyến đi về HN-SG, thì mỗi năm đỡ được hơn 2,5 nghìn tấn xăng. Lạ thay, hàng ngày chúng ta cứ đốt vô ích biết bao nhiêu xăng trên trời, lãng phí đến xót ruột. Tại sao cứ phải cố tình khư khư giữ cái lãng phí hiện nay? Phải chăng 2,5 nghìn tấn xăng này là của chung, không phải của riêng ai, không ai xót, “cha chung không ai khóc”? Đó là những lời gan ruột của TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP.HCM (HASCON), Viện trưởng Viện Điện – Điện tử - Tin học EEI. Xung quanh câu chuyện này, TS Phúc đã chia sẻ nhiều điều, đặc biệt là về hiệu quả kinh tế của đường bay thẳng.

PV: Vừa qua, Cục Hàng không đã công bố kết quả bay thử nghiệm về “đường bay vàng”, TS có đánh giá như thế nào?

TS Nguyễn Bách Phúc: Vừa qua, Cục Hàng không đã cho bay thử, và công bố  kết quả đường bay thẳng HN – TP.HCM ngắn được 85km, giảm được 5 phút bay và 190 kg nhiên liệu. Con số 85 km hoàn toàn phù hợp với những tính toán khoa học của chúng tôi trước khi có cuộc bay thử của Cục Hàng không Việt Nam.

 Nhưng điều quan trọng là Cục Hàng không chỉ bay thử từ HN vào TP.HCM, mà không bay thử từ TP.HCM ra Hà Nội.

PV: Những con số do Cục Hàng không đưa ra, theo TS đã thuyết phục hay chưa?

Về chiều dài của đường bay:

Theo tính toán của chúng tôi, đường bay từ TP.HCM ra HN hiện nay dài hơn đường bay HN vào TPHCM là 40km, lý do: hướng cất cánh của máy bay ở Tân Sơn Nhất là từ Đông sang Tây, sau khi cất cánh, máy bay phải quay vòng 180 độ về phía Đông để đi qua trạm Xuân Lộc theo lộ trình đã định sẵn, chiều dài cất cánh và quay vòng này là khoảng 40 Km.

Đường bay vàng từ TP.HCM ra HN cũng bằng “đường bay vàng” từ HN vào TP.HCM, bởi không phải quay vòng 180 độ khi cất cánh. Do đó, nó ngắn hơn đường bay hiện tại không chỉ 85 Km mà là 85+40 = 125km.

Như vậy, trung bình của cả 2 chiều sẽ giảm được (85 + 125)/2 = 105 km, chứ không phải chỉ 85 km. Kết quả này là rất khả quan, giúp thấy rõ lợi ích của đường bay vàng.

Về thời gian bay:  Cục Hàng không công bố rút ngắn được năm phút, chúng tôi cho rằng con số này hoàn toàn không đúng. Xin giải thích như sau: Giảm được 85 Km mà chỉ giảm được năm phút, có nghĩa tốc độ máy bay phải là 85 Km/5 phút = 17 Km/phút = 1020 Km/giờ, trong khi tốc độ tối đa của máy bay A320 chỉ là 0,82 Ma, tương đương 885 Km/giờ ở độ cao 10.000m.

Chúng tôi cho rằng nếu máy bay bay với tốc độ tối đa thì thời gian giảm được tối thiểu là 85 Km/885 Km/giờ = 0,096 giờ = 5,76 phút với chiều Hà Nội – Sài Gòn, còn thời gian giảm trung bình cho cả 2 chiều là 105 Km/885 Km/giờ = 0,118 giờ = 7,12 phút. Đó là chưa kể nếu máy bay bay với tốc độ tiết kiệm xăng nhất (0,79 Ma, tương đương 853 Km/giờ ở độ cao 10.000m), thì thời gian giảm được là 105 Km/853 Km/giờ = 0,123 giờ = 7,39 phút, lớn hơn gần 1,5 lần so với con số mà Cục Hàng không công bố.

 Lưu ý rằng quãng đường rút ngắn 85 Km chính là quãng đường bay thẳng trên cao, nơi tốc độ của máy bay có thể đạt đến tốc độ tối đa cho phép. Còn tốc độ ở quãng  cất cánh và hạ cánh sẽ thấp hơn, nhưng hoàn toàn giống nhau ở đường bay thẳng và đường bay hiện nay, nên không ảnh hưởng đến chênh lệch thời gian bay.

 Về nhiên liệu thì thế nào thưa TS?

 Theo công bố của Cục Hàng không sau khi bay thử, đường bay thẳng chỉ tiết kiệm được 190 Kg. Chúng tôi cho rằng con số này không chính xác.

Trước đó, theo tính toán của Cục Hàng không, Máy bay A320 bay theo đường bay hiện nay mất một tiếng 42 phút, tiêu thụ gần 4,7 tấn nhiên liệu để đi hết đoạn đường 1274 Km.

 Tính toán tiêu hao nhiên liệu của Máy bay là bài toán rất phức tạp, phụ thuộc rất nhiều yếu tố, rất nhiều dữ liệu, mà chỉ có Cục Hàng không mới có dữ liệu đó. Tuy nhiên, cũng có thể tính gần đúng như sau: Tiêu thụ nhiên liệu bình quân cho mỗi Km là 4700 Kg/1274 Km = 3,69Kg/Km, khi rút ngắn 85 Km, thì sẽ giảm 3,69 x 85 = 314 Kg, chứ không phải chỉ 190 Kg; Còn nếu rút ngắn 105 Km như tính toán của chúng tôi, thì sẽ giảm 3,69 x 105 = 387 Kg.

Cũng có thể tính chính xác hơn một chút, khi quan tâm đến hai yếu tố sau đây.

 Một là, nhiên liệu cần thiết để nâng Máy bay lên độ cao 10 Km. Máy bay A320 có Trọng lượng cất cánh tối đa 77 Tấn (gồm trọng lượng máy bay, trọng lượng 180 hành khách, trọng lượng phi hành đoàn, trọng lượng nhiên liệu và trọng lượng hàng hóa). Theo tính toán của chúng tôi, lượng xăng tiêu thụ cho việc này khoảng 540 Kg.

Hai là, lượng xăng tiêu thụ không đồng đều trên đường bay. Từ lúc cất cánh đến độ cao gần 10 Km (bay được 50, 60 Km) mật độ không khí lớn, sức cản của không khí lớn, tiêu hao nhiên liệu nhiều. Sau đó bay ở độ cao 10 Km trong tầng không khí rất loãng (chiều dài bay khoảng hơn 1100 Km), sức cản không khí rất nhỏ, tiêu  thụ nhiên liệu ít hơn.

Từ khi máy bay hạ độ cao cho đến khi chạm đất ở sân bay (cũng khoảng 50 đến 60 Km), máy bay lại bay trong tầng không khí mật độ lớn, nhưng ở đoạn này, tiêu thụ nhiên liệu không đáng kể, bởi năng lượng để thắng sức cản không khí chủ yếu là thế năng của máy bay so với mặt đất. Vì vậy có thể tính gần đúng rằng nhiên liệu tiêu hao bình quân cho mỗi Km là đồng đều trên suốt cả chiều dài bay.

Trừ đi lượng xăng 540 KG nâng máy bay lên 10 Km, lượng xăng phục vụ bay 1274 Km sẽ là 4700 KG – 540 KG = 4160 KG. Tiêu thụ xăng bình quân trên mỗi Km đường bay là 4160 Km/1274 Km = 3,26KG/Km.

Giảm 105 Km tương đương với số nhiên liệu giảm được là 105 x 3,26 = 343 Kg. Con số này cũng gần gấp đôi con số mà Cục Hàng không công bố.

Một máy bay A320 chở 180 hành khách Hà Nội vào Sài Gòn và Sài Gòn ra Hà Nội, đường bay thẳng tiết kiệm cho cho thế giới này 343 x 2 = 686 Kg xăng. Nếu mỗi ngày có 10 lượt đi về HN-SG, thì đỡ được 6,86 Tấn xăng, mỗi năm đỡ được 6,86 Tấn/ngày x 365 ngày = 2.500 Tấn xăng.

Mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội lớn

TS Phúc khẳng định: “Đường bay vàng ngắn hơn đường bay hiện nay bình quân 105km, với dòng máy bay Airbus A320 rút ngắn hơn 7 phút thời gian bay, tiết kiệm được 343 Kg xăng/chuyến bay, làm tăng lợi nhuận các hãng hàng không bình quân 102USD/chuyến bay và mang lại rất nhiều ích lợi khác cho đất nước, con người”.