NĂM 2019 THÁNG 10 NGÀY 03
BÁO VTCNEWS
CHUYÊN GIA PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN TRIỀU CƯỜNG Ở TP.HCM
LIÊN TỤC LẬP KỶ LỤC
Bài báo đăng ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học Công nghệ và Quản lý TP.
HCM HASCON
Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - tin học EEI
Đỉnh triều lịch sử luôn
bị phá vỡ từ năm 1999 đến nay, và từ giờ đến cuối năm, TP.HCM sẽ còn gặp nhiều
đợt triều cường cao hơn mốc kỷ lục 1,8m.
Đỉnh triều tại trạm Phú An
(sông Sài Gòn) đạt mốc 1,77 m và 1,80 m tại trạm Nhà Bè (sông Đồng Điền) chiều
30/9 - cao hơn 3 cm so với dự báo trước đó. Mức này đã vượt qua kỷ lục đỉnh triều
1,72 m trên sông Sài Gòn vào tháng 12/2017.
Chuyên gia khí tượng Lê Thị
Xuân Lan cho rằng, hơn một tuần nay gió chướng hoạt động mạnh khiến mực nước tại
các cửa sông dâng cao đúng lúc triều cường lên, nên đỉnh triều mới cao như vậy.
Còn nguyên nhân sâu xa dẫn
đến hiện tượng này là tình trạng nền đất Nam Bộ nói chung và TP.HCM đang bị sụt
lún do hệ quả của việc bêtông hóa và khai thác nước ngầm quá mức.
Triều cường hôm 30/9 khiến nhiều tuyến đường
Sài Gòn ngập nghiêm trọng. (Ảnh: Hữu Khoa)
Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng là lý do khiến mực nước biển dâng lên đáng kể, song đây là kết
quả của thời gian dài chứ không ảnh hưởng trong một sớm một chiều.
Cụ thể, từ năm 1999 đến
nay, xu thế triều cường tăng cao liên tục, đỉnh triều lịch sử luôn bị phá vỡ, hầu
như năm sau lại cao hơn năm trước. Việc này thể hiện rõ nhất từ năm 2013 là
1,68m; năm 2014 là 1,70m; sau hai năm hạ xuống một ít. Đến năm 2017 kỷ lục mới
lại hình thành là 1,72m và năm nay triều cường đã xác lập kỷ lục mới - 1,8m.
"Nhưng đây có thể
vẫn chưa là đợt triều cường cao nhất, bởi từ giờ đến cuối năm còn 5 lần triều
cường lớn. Trong đó ít nhất 1-2 đợt đỉnh triều có thể chạm hoặc phá kỷ lục vừa
thiết lập", bà Lan dự đoán.
Đồng quan điểm, Giáo sư
Nguyễn Ân Niên (Hội Khoa học Kỹ thuật thuỷ lợi TP.HCM) cho rằng, vấn đề triều
cường ở TP.HCM nói riêng và Đồng bằng sông Cửu Long có nguyên nhân sâu xa từ biến
đổi khí hậu. Hiện, trái đất bị "co lại" ở phần rắn, dẫn tới nước biển
dâng lên cao.
Ở nhiều tỉnh thành hạ lưu
sông Mekong ghi nhận mực nước cao lịch sử, nhiều khu vực ngập nặng, nguyên nhân
là triều cường kết hợp lũ từ thượng nguồn đổ về. Nhìn chung, khu vực Nam Bộ với
đặc thù là vùng đồng bằng thấp, có hệ thống cửa sông lớn nên mỗi khi có triều
cường dễ bị nước biển lấn sâu vào.
"Tương tự như triều
cường lập kỷ lục, hiện tượng ngập lụt, sạt lở, hạn hán... cũng là những hiện tượng
ở Đồng bằng sông Cửu Long chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ biến đổi khí hậu. Tôi nghĩ
phải quan tâm đặc biệt đến vấn đề trị thuỷ thì mới chống chọi được các hiện tượng
này", ông Niên nói.
Người dân TP HCM trong trận triều cường chiều
29/9. (Ảnh: Hữu Khoa)
Theo PGS TS Lê Trung Chơn
(Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí, Đại học Bách khoa TP.HCM), có nhiều nguyên
nhân tác động đến đỉnh triều cường, trong đó có tình trạng sụt lún như quan điểm
của bà Lan.
Hiện tượng này sẽ kéo theo
các mốc độ cao phục vụ cho việc quan trắc mực nước sẽ lún theo, ảnh hưởng đến kết
quả quan trắc mực nước.
Nguyên nhân của sụt lún đất
chủ yếu do quy hoạch và phát triển đô thị không hợp lý, có sự tương quan rõ
ràng giữa các khu vực tập trung xây dựng trên nền đất yếu. Ngoài ra, sụt lún
còn do khai thác nước ngầm, hiện tượng tân địa kiến tạo (sự nâng lên, hạ xuống
các đứt gãy địa chất) và ảnh hưởng của dòng chảy, sự suy giảm phù sa..
"Đây là nguyên
nhân quan trọng, để có cơ sở kiểm chứng cho giả thiết này, cần phải đo và xác định
lại độ cao các mốc. Nếu khu vực có tốc độ lún lớn, cỡ vài cm thì có thể giải
thích lý do tại sao đỉnh triều tại TP.HCM liên tục lập kỷ lục", ông
Chơn phân tích.
Ngoài ra, theo ông Chơn,
nguyên nhân tác động đến đỉnh triều cường còn là lực hút của Mặt Trăng, Mặt Trời
lên trái đất thay đổi, ảnh hưởng theo chu kỳ và theo khoảng cách đến trái đất.
Đỉnh triều cường cao nhất xảy ra khi Mặt Trăng và Mặt Trời cùng nằm một phía với
tâm trái đất, Mặt trăng và Mặt trời nằm trên một đường thẳng. Đỉnh triều tăng
còn do mực nước biển dâng, song nguyên nhân này ảnh hưởng không nhiều vì hàng
năm nước biển dâng 2-3 mm...
Ở góc nhìn khác, TS Nguyễn Bách Phúc (Chủ tịch Hội tư
vấn Khoa học công nghệ và Quản
lý TP.HCM) lại cho rằng, biến đổi khí hậu dù có tác động nhưng không thể gây ảnh
hưởng nhanh đến TP.HCM như vậy. Ông không nghiêng về giả thiết nguyên nhân triều
cường ngày càng cao là biến đổi khí hậu, bởi thực tế từ năm 1995 đến 2010 nước
biển chỉ dâng tối đa 2 cm trong khi thủy triều ở TP.HCM lại dâng 20-25 cm và có
thể cao hơn nữa.
Theo ông Phúc, các vùng sình lầy ở quận 7, Nhà Bè vốn
là những lá phổi, nơi thoát nước cho toàn thành phố, nhưng đã bị san lấp hết để
xây dựng công trình nhà cửa.
"Ngập nặng là do chúng ta đã làm chết những lá
phổi này. Thành phố đã sai lầm khi cho đô thị hóa xuống vùng trũng thấp, đã lấp
sạch cả vùng trữ nước nên thành phố ngày càng ngập. Bây giờ cứ đi chống ngập
theo kiểu giật gấu vá vai thì có bao nhiêu tiền đi nữa cũng không thể nào hiệu
quả được", ông Phúc nói.
Góp ý về việc khắc phục triều cường,
ngăn ngập nước cho TP.HCM, PGS TS Lê Trung Chơn nói rằng cần chuẩn hóa dữ liệu
đầu vào cho việc tính toán, xử lý và chống ngập. Một số việc có thể thực hiện
như: làm mới bản đồ địa hình tỷ lệ 1:2000 (trên cạn và dưới nước) và mô hình độ
cao DEM toàn thành phố; đo đạc và cập nhật toàn bộ cơ sở dữ liệu hiện trạng hệ
thống thoát nước (gồm cao trình đáy cống, đường kính cống, vị trí hố ga....), đặc
biệt khu vực nội thành phục vụ cho việc tính toán, thiết kế xử lý chống ngập.
Ngoài ra, thành phố cần
xây dựng các hệ thống cống ngăn triều, chống ngập; quy hoạch cốt nền xây dựng
(hạ tầng, dân dụng, giao thông...) phù hợp với địa hình và hệ thống thoát nước
thành phố. Đồng thời, có thể phát triển hệ thống cảnh báo và kiểm soát ngập lụt
trên nền tảng IoT (Internet vạn vật), Big Data (dữ liệu lớn), AI (trí tuệ nhân tạo) và các ứng dụng đi kèm.
(Nguồn: VnExpress )
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét