Có siêu máy bơm vẫn ngập: Sự thật đắng

Báo Đất Việt, ngày 18/10/2017

http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/co-sieu-may-bom-van-ngap-su-that-dang-3345287/

Việc 'siêu' máy bơm hoạt động nhưng đường Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngập là điều đã được các chuyên gia dự báo từ trước.

Trưa ngày 17/10, trên địa bàn TP.HCM xuất hiện cơn mưa lớn, kéo dài hơn 1 tiếng khiến nhiều tuyến đường bị ngập.

Đáng chú ý, ngay cả đường Nguyễn Hữu Cảnh thời gian gần đây đã hết ngập nhờ siêu máy bơm được TP.HCM thuê 12 tỉ đồng/năm, nhưng trưa 17/10 bất ngờ ngập nặng.

Vấn đề cốt lõi

Trao đổi với Đất Việt chiều 17/10, TS Nguyễn Bách Phúc Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TP.HCM HASCON cho rằng, việc siêu máy bơm hoạt động, nhưng đường Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngập là điều đã được dự báo từ trước.

''Cần phải nhìn thẳng vào sự thật, Sài Gòn ngập là vì hệ thống cống thoát nước quá kém. Toàn thế giới họ chống ngập bằng hệ thống cống rãnh, nước mưa theo cống rãnh tự chảy ra sông, chứ không phải bằng máy bơm. Vậy tại sao không chọn giải pháp làm cống rãnh mà lại làm máy bơm?

Trước đó, năm 2000, tư vấn Nhật đã thiết lập Quy hoạch chống ngập cho Sài Gòn, dự toán để hết ngập thì phải xây dựng hệ thống cống rãnh một cách khoa học, với chi phí khoảng 12 tỷ USD.

Nhưng đến nay Thành phố mới đi vay được hơn 1 tỷ USD, chưa thấm tháp vào đâu so với nhu cầu chống ngập, cho nên ngập vẫn hoàn ngập", ông Phúc nói.

Cuối năm 2016, Công ty CP Tập đoàn công nghiệp Quang Trung đưa ra Dự án "siêu" máy bơm chống ngập cho Thành phố Hồ Chí Minh. Loại máy bơm này có công suất 96.000 m3/giờ, tức là 1600 m3/phút, đặt cố định tại các điểm ngập của thành phố.

TS Phúc đã chỉ ra rằng, đường ống xả nước từ "siêu" máy bơm ra sông rạch sẽ rất lớn, đường kính khoảng hơn 3 mét, như vậy hàng km đường phố Sài Gòn sẽ bị bịt kín bởi đường ống khủng.

Công ty CP Tập đoàn công nghiệp Quang Trung đề xuất làm thử một trạm bơm khủng, tại đường Nguyễn Hữu Cảnh.

Tuy nhiên, ông Phúc cho rằng, đường Nguyễn Hữu Cảnh nằm song song, sát sông Sài Gòn, cách bờ sông chỉ từ 100 mét đến 300 mét. Ở khoảng cách này, việc xây dựng hệ thống cống thoát nước là rất thuận tiện, và rẻ tiền, tại sao lại sử dụng máy bơm?.

Chẳng hạn nếu làm cống bằng bê tông cốt thép, tiết diện 1 mét vuông, thì chi phí cho một mét đường ống kể cả lắp đặt chỉ khoảng 3 triệu đồng. Nếu xây dựng 10 cống từ đường Nguyễn Hữu Cảnh ra sông Sài Gòn, bình quân mỗi ống dài 150 mét, thì tổng chi phí sẽ là 4,5 tỷ đồng.

Như vậy chỉ cần khoảng gần 5 tỷ đồng có thể chống ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh, cớ sao phải chi 88 tỷ đồng để làm "siêu" máy bơm?.

Cần rõ ràng, minh bạch

Theo TS. Nguyễn Bách Phúc, những vấn đề trên đã được ông cảnh báo rất nhiều trên báo chí, trước khi TP.HCM cho phép thực hiện giải pháp "siêu" máy bơm.

Tuy nhiên, đến khi thực hiện công trình 88 tỷ này, thì công luận hoàn toàn không được biết gì về các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, về năng lực thực tế của công trình. Có lẽ đó là chuyện riêng giữa Trung tâm chống ngập TP với Công ty Quang Trung.

''Công ty Quang Trung thiết kế công trình "siêu" máy bơm  như thế nào, sau khi thi công, thì việc nghiệm thu công trình ra sao, kết quả vận hành thử như thế nào, công luận không được biết gì cả.

Chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng nhất, đó là "siêu" máy bơm có khả năng thoát nước cho đường Nguyễn Hữu Cảnh với lượng mưa tối đa là bao nhiêu mm trong một giờ. Phải có con số đó thì người ta mới có thể đánh giá được tính hiệu quả của máy bơm.

Ví dụ, máy bơm có thể chống ngập khi lượng mưa tối đa 100mm/giờ, nhưng khi cơn mưa thực tế lên đến 150 mm/giờ thì rõ ràng máy bơm không còn tác dụng nữa, ngập vẫn hoàn ngập. Điều này không phải là lỗi của máy bơm, lỗi của công trình mà do mưa quá to, vượt quá khả năng tối đa của công trình.

Quay trở lại trận mưa trưa 17/10, đây là trận mưa rất to và thực tế là máy bơm đã không phát huy tác dụng. Không phải máy bơm vô tác dụng, mà máy vẫn bơm nhưng bơm không xuể, cho nên vẫn ngập", ông Phúc nêu quan điểm.

Trước đó, khi "siêu" máy bơm mới đi vào hoạt động, báo chí cho rằng máy bơm này đã giúp đường Nguyễn Hữu Cảnh thoát ngập sau vài trận mưa, nhưng lại không nói rõ những trận mưa này có lượng mưa là bao nhiêu mm/giờ. Từ cái nhìn trực quan đơn giản đó, mọi người vội vã kết luận rằng "siêu" máy bơm rất hiệu quả.

Theo TS. Phúc, đó là cách nhìn phiến diện, không có căn cứ và thiếu khoa học.

Trước việc máy bơm không phát huy tác dụng ông Nguyễn Tăng Cường, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn công nghiệp Quang Trung cho rằng, có hành động phá hoại gây tắc cống và sẽ đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc điều tra làm rõ vụ việc.

Về lời giải thích này, TS Nguyễn Bách Phúc đặt ra 2 vấn đề:

Thứ nhất, ban đầu ông Cường nói rằng, máy bơm của ông là máy bơm hiện đại, có khả năng tự động lọc rác, nên sẽ không xảy ra trường hợp bị tắc máy bơm, tắc cống. Thế thì nếu có kẻ phá hoại nào đó đổ rác làm tắc cống của ông, thì hệ thống tự động lọc rác của ông ở đâu?

Thứ hai, nếu như có kẻ cố tình phá hoại như ông nói, thì chúng phải đổ bao nhiêu rác cho đủ, để có thể làm tắc cái cống dẫn nước của "siêu" máy bơm?

Vì rằng, với "siêu" máy bơm 96.000m3/giờ, ống xả nước của ông có đường kính 3m, tất phải có hàng chục tấn rác, hàng chục xe tải chở rác đến miệng cống, thì mới có thể làm tắc cái cống này của ông.

Được biết, lực lượng của Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước TP.HCM đã phối hợp đơn vị lắp đặt hệ thống máy bơm triển khai khơi thông dòng chảy. UBND TP.HCM chỉ đạo khẩn trương kiểm tra, xử lý, phạt nặng hành vi dồn đổ rác thải làm tắc hệ thống cống thoát nước.

Hoàng Hải