Gần 7.000 văn bản vi phạm
Số liệu trong báo cáo mới nhất của Bộ Tư pháp khiến người dân và doanh nghiệp không khỏi “giật mình”. Trong năm 2014, phát hiện 6.872 văn bản vi phạm quy định của Chính phủ trong số 1.255.808 văn bản mà các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương đã tự kiểm tra. Trong số các văn bản đã phát hiện vi phạm, các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương đã xử lý xong 5.997 văn bản; còn lại 875 văn bản trái pháp luật đã được đưa vào kế hoạch để xử lý theo quy định và hiện đang được cơ quan ban hành văn bản nghiên cứu, xử lý.
Đáng chú ý, rất nhiều văn bản trái quy định, sai thẩm quyền làm ảnh hưởng tới đời sống của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và những cá nhân. Điển hình như Quyết định 1726/2014 của UBND tỉnh Thanh Hóa với nội dung UBND tỉnh cho phép mình có thẩm quyền chấm dứt hoạt động đối với các cơ quan đại diện, thường trú báo T.Ư, địa phương khác… Ngay sau khi có văn bản này, Cục Kiểm tra văn bản QPPL (Bộ Tư pháp) đã có báo cáo khẳng định việc UBND tỉnh Thanh Hóa ra quyết định trên là chưa phù hợp về thẩm quyền của UBND tỉnh. Hay như trường hợp Cục Biểu diễn nghệ thuật (Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch) ngày 7.3.2014 ra văn bản cấm hoa hậu tham gia các buổi biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang… Ngay sau khi có văn bản trên, đại diện Cục Kiểm tra văn bản QPPL khẳng định văn bản của Cục Nghệ thuật biểu diễn không có cơ sở pháp lý, gián tiếp “cấm cửa” mọi hoạt động nghệ thuật của nghệ sĩ, ảnh hưởng đến quyền công dân.
Thống kê của Bộ Tư pháp bêu danh hàng loạt tỉnh, thành, bộ, ngành ra những văn bản trái pháp luật, sai về thẩm quyền ban hành, sai về nội dung như tỉnh Nghệ An: 1.553 văn bản, Quảng Ninh: 431 văn bản, Thừa Thiên - Huế: 359 văn bản, Hải Dương: 326 văn bản bị phát hiện trái pháp luật... Ngay cả các bộ - cơ quan tham mưu trực tiếp cho Chính phủ - cũng có nhiều trường hợp ra những văn bản trái pháp luật, chủ yếu là lỗi sai về nội dung. Điển hình như Bộ Giáo dục và Đào tạo trong năm 2014 có 4 văn bản sai về nội dung, Bộ Nội vụ có 2 văn bản, Bộ LĐTBXH có 1 văn bản…
Sai nhưng chưa xử lý ai
Số văn bản bị phát hiện sai phạm lớn như vậy, tuy nhiên trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng cho rằng, việc triển khai hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản ở nhiều cơ quan cấp bộ và địa phương vẫn còn chậm và chưa thường xuyên, đặc biệt là công tác tự kiểm tra, xử lý văn bản để kịp thời phát hiện những quy định không phù hợp với pháp luật.
Trên thực tế, nhiều bộ, cơ quan ngang bộ chưa coi trọng triển khai đồng đều các phương thức kiểm tra văn bản; chưa chú trọng việc kiểm tra văn bản theo chuyên đề, địa bàn, kiểm tra văn bản theo các nguồn thông tin.
Đáng lưu ý, trong một số trường hợp, việc xử lý các văn bản quy phạm pháp luật có dấu hiệu trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền của các cơ quan, người ban hành văn bản sau khi nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền còn chậm trễ, hoặc chưa triệt để, chưa đúng quy định của pháp luật; thậm chí còn chờ ban hành văn bản mới để thay thế nên các văn bản trái pháp luật này vẫn được áp dụng, làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, thậm chí gây bức xúc trong xã hội.
“Đặc biệt, hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về việc xem xét, xử lý trách nhiệm đối với cán bộ, công chức trong việc tham mưu soạn thảo, thẩm định, trình, thông qua và ký ban hành văn bản trái pháp luật ...” - lãnh đạo Bộ Tư pháp nhấn mạnh.

Phi Long