Tháng 11.2012, Nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM đã xuất bản cuốn sách nói trên của Kỹ sư Ngô Lực Tải, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Biển TPHCM, Nguyên Thuyền trưởng Tàu Viễn dương, Nguyên Giám đốc Sở Giao thông vận tải TPHCM. Hội Tư vấn HASCON xin giới thiệu với bạn đọc lời bình luận của PGS TSKH Nguyễn Tác An, Thành viên Hội đồng Khoa học Quản lý của Hội Tư vấn HASCON, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Chương trình Hải dương học Liên chính phủ, Việt Nam, Nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang. Tác giả sách, Kỹ sư Ngô Lực Tải đã tặng Hội Tư vấn HASCON 10 cuốn, Hội sẽ chuyển sách tặng đến những Thành viên của Hội và những Nhà Khoa học quan tâm đến lĩnh vực này.
Kỹ sư Ngô Lực Tải (thứ nhất bên trái), đại diện Hội Khoa học Kinh tế Biển, tham dự Đại hội Nhiệm kỳ 2 của Hội Tư vấn HASCON, ngày 28.7.2012, tại Văn phòng Quốc hội Phía Nam
NHỮNG Ý KIẾN HẾT SỨC THIẾT THỰC CHO QUỐC KẾ, DÂN SINH…
Rất nhẹ nhàng, với lập luận sắc bén, có nhiều thông tin và số liệu chứng minh cụ thể, Thuyền trưởng viễn dương Ngô Lực Tải đã kiến giải, chỉ ra những “bất ổn”, đồng thời đề xuất những ý tưởng, sáng kiến, giải pháp thiết thực đối với khá nhiều vấn đề “nóng bỏng” của kinh tế biển Việt Nam trên chặng đường phát triển và hội nhập.
Có kiến thức chuyên môn phong phú, có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn và quản lý hơn năm mươi năm trong lĩnh vực giao thông, vận tải, Thuyền trưởng Ngô Lực Tải có những nỗi niềm sâu lắng về những thành quả và “lỗ hổng” trong phát triển ngành giao thông vận tải biển, nhất là vấn đề quy hoạch và quản lý cảng biển. Với một đất nước có đến 3 phần biển so với 1 phần đất liền (vùng biển và thềm lục địa rộng hơn 1 triệu 1km2, đường bờ biển dài hơn 3260 km), nhưng vai trò biển vẫn còn quá “mờ nhạt” trong bức tranh kinh tế, xã hội của Việt Nam. Sau 37 năm xây dựng và phát triển, kề từ ngày đất nước thống nhất đến nay (1975-2012), người dân vẫn còn cảm nhận dường như Việt Nam chưa thật “mặn mà” bứt khỏi nếp nghĩ “lục địa” để vươn ra Biển Đông với một thực lực chính trị, kinh tế và văn hóa chủ động, tích cực. Kinh tế biển Việt Nam, cũng như vai trò và “chỗ đứng” của chúng ta trên biển Đông, còn quá khiêm nhường, chưa tương xứng với tầm vóc và mong đợi. Tuy nhiên, không ai ngây thơ nghĩ rằng Việt Nam có thể xây dựng đất nước thành một quốc gia biển hùng mạnh trong một sớm một chiều, mà cần phải có thời gian chuẩn bị, nhưng cũng không nên để vượt khỏi tay những cơ hội “vàng”; lặp đi lặp lại những “sai lầm” trong các hoạt động kinh tế. Kinh nghiệm hoạt động của nhiều nước là phải có sự chọn lọc đầu tư trong phát triển kinh tế, không thề “dàn hàng ngang cùng tiến”, như chúng ta đã làm. Về phát triển kinh tế biển cũng vậy, các chuyên gia kinh tế APEC (2004) cho rằng vận tải biển, cảng biển là ngành “động lực” trong 9 ngành kinh tế biển hiện đại và vấn đề mấu chốt là quy hoạch phát triển và quản trị hữu hiệu (governance) cảng biển vì “quy hoạch thường được ví như “kẻ dẫn đường” cho sự phát triển”. Thế mà trong thực tế nhiều năm qua, các quy hoạch cảng biển ở Việt Nam chỉ dựa vào “ý tưởng khả thi”, nên hệ thống cảng biển bị chia cắt mạnh muốn theo sản xuất nhỏ, gây lãng phí rất lớn, còn quy hoạch chỉ là hình thức”. Càng vào sâu quá trình hội nhập, đất nước càng có nhiều cơ hội, bên cạnh những thách thức không nhỏ, nhà nước cần có những quyết sách “quyết liệt” mang tính đột phá, phải “tăng cường điều tiết thị trường đầu tư, khai thác vận tải biển, hệ thống cảng biển”, và phải chú ý xây dựng hành lang pháp lý phát triển Logistics, nâng cấp cơ sở hạ tầng nội địa và khả năng kết nối thông tin toàn cầu để xây dựng thương hiệu cảng biển Việt Nam với tiêu chí cung cấp cho khách hàng toàn cầu “chất lượng dịch vụ” hoàn hảo. Hoạt động hàng hải, vận tải biển, có không ít những điều bất ổn. An toàn hàng hải là vấn đề sâu rộng. Đó thực sự đang là vấn đề của toàn thế giới, của khu vực biển Đông (Hội nghị ASEAN 2012).
Với một tầm nhìn toàn diện, Thuyền trưởng Ngô Lực Tải còn dành nhiều tâm huyết cho các vấn đề liên quan đến phát triển an ninh xã hội (kết cấu hạ tầng, ô nhiễm môi trường, ngập lụt, biến đổi khí hậu) và mong muốn những “bất ổn” đó được giải quyết một cách căn bản, đồng bộ và hệ thống. Để giải quyết những “vấn nạn” kinh tế - xã hội do biến đổi khí hậu, theo bài học và kinh nghiệm của nhiều quốc gia là nhà nước nên tập trung đầu tư nhiều hơn vào cơ sở hạ tầng các công trình ở đô thị, ven biển, hải đảo và các dịch vụ cơ bản để đáp ứng nhu cầu dân sinh, nhất là hệ thống cơ sở hạ tầng các công trình giao thông, vận tải, các công trình phòng chông thiên tai như đê, đập, rừng phòng hộ với chi phí hàng năm vào khoảng 1 tỷ USD. Đồng thời, Việt Nam cần nâng cấp, cải thiện và hiện đại hóa hệ thống quy hoạch. “Quy hoạch phải được các cơ quan chức năng tầm vĩ mô quản trị chặt chẽ ngay từ khi lập ra và phải được các địa phương, các ngành hữu quan tuân thủ và thực hiện nghiêm túc trên nguyên tắc thống nhất, xuyên suốt để nó khả thi hơn, đồng thời hạn chế tình trạng “quy hoạch treo” thường rất phổ biến ở nước ta”.
Những bài viết của Thuyền trưởng Ngô Lực Tải khiến chúng ta càng hiểu sâu hơn và đồng cảm với những cảm xúc và “bức xúc” của một chuyên gia cao cấp không chỉ trong lĩnh vực chuyên môn hàng hải, mà còn trong các hoạt động xã hội, trước những vấn đề “cần phải giải quyết” để phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội nói chung và kinh tế biển, cảng biển nói riêng.
Tôi nghĩ đó là những ý kiến thực sự cần thiết cho “quốc kế, dân sinh”.
Nha Trang, ngày 22 tháng 3 năm 2012
PGS TSKH Nguyễn Tác An
No comments:
Post a Comment