UNIDO gợi ý rằng, các chính sách ưu đãi đầu tư cho vốn FDI chưa chắc mang lại nhiều lợi ích cho VN. Ảnh TL SGT.
Phát biểu tại lễ công bố báo cáo nghiên cứu từ điều tra công nghiệp Việt Nam năm 2011 của UNIDO và Bộ Kế hoạch và Đầu tư ngày hôm qua 26-6, ông Brian Portelli của UNIDO khẳng định: “Các ưu đãi thuế ở Việt Nam làm tăng tính cạnh tranh, nhưng không thay thế cho sự cạnh tranh. Vì thế, đây là cuộc đua xuống đáy”.
Nhận xét của chuyên gia này được đưa ra sau khi nghiên cứu khảo sát 1.426 công ty sản xuất, trong đó 58,6% (836) là công ty sở hữu nước ngoài, 32,4% (462) là công ty tư nhân trong nước và 9% (128) là doanh nghiệp nhà nước tại 8 tỉnh, thành phố ở Việt Nam.
Theo nghiên cứu này, Việt Nam đã có các hình thức ưu đãi khác nhau bao gồm ưu đãi về thuế (thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu, các loại thuế lợi tức), ưu đãi về đất đai, ưu đãi về ưu đãi tín dụng, và các hình thức hỗ trợ tài chính khác của các địa phương.
Chẳng hạn, ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp. Qua các năm, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đã giảm liên tục từ 32% trong năm 1997 xuống còn 28% trong năm 2003, xuống 25% trong năm 2009, xuống 22% (có hiệu lực từ ngày 01/01/2014) và xuống 20% (ngày hiệu lực dự kiến là 01/01/2016).
Có thời kỳ, cùng với chính sách tích cực trong thu hút đầu tư FDI, các doanh nghiêp đầu tư nước ngoài (FIEs) đã hưởng lợi từ các ưu đãi đầu tư khác nhau về thuế suất và thời hạn được miễn thuế khi so sánh với các đối tác trong nước.
Có tới 97% doanh nghiệp FDI ở Vĩnh Phúc, 79% ở Hà Nội, 72% ở Đồng Nai, 65% ở Bắc Ninh trả lời khảo sát là họ được nhận ưu đãi tài chính của chính quyền địa phương.Ngoài các ưu đãi tài chính của Chính phủ, doanh nghiệp FDI còn được hưởng ưu đãi của chính quyền địa phương như hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư, chi phí quảng cáo, hỗ trợ đào tạo người lao động, khen thưởng các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực môi giới đầu tư.
Tuy nhiên, sau khi phân tích nhiều thuật toán, báo cáo khẳng định, về tổng thể, dường như không có nhiều khác biệt về hiệu quả hoạt động giữa các công ty nước ngoài được nhận ưu đãi và các công ty nước ngoài không được nhận ưu đãi.
Trưởng đại diện UNIDO Việt Nam ông Patrick Gilabert cho biết thêm, hiện tại chỉ có khoảng 5-6% doanh nghiệp FDI mang công nghệ tiên tiến vào Việt Nam, có nghĩa có tới 94-95% doanh nghiệp FDI là mang vào công nghệ trung bình và công nghệ thấp.
“Điều này trùng với phát hiện của nghiên cứu là các doanh nghiệp FDI sử dụng nhiều lao động và xuất khẩu nhiều hơn doanh nghiệp Việt Nam nhưng hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực trả lương thấp và sử dụng lao động kỹ năng thấp”, ông nói.
Ông khuyến cáo, thu hút FDI nhằm xây dựng nền kinh tế chứ không phải để làm thui chột đầu tư trong nước.
Phó Cục trưởng Cục đầu tư Nước ngoài Đặng Xuân Quang thừa nhận, dù có nhiều ưu đãi nhưng việc thu hút vốn FDI vào ba lĩnh vực được đặc biệt ưu tiên là công nghệ cao, nông nghiệp và địa bàn kinh tế khó khăn là thất bại.
Nghiên cứu gợi ý rằng, việc cấp ưu đãi đầu tư nên được xem xét kỹ hơn vì đây là một chính sách rất tốn kém tạo ra sự biến dạng hệ thống thuế quốc gia và những hạn chế về ngân sách mà nó tạo ra cho Việt Nam.
Bên cạnh đó, Việt Nam nên có sẵn cơ chế thực hiện và giám sát để xác định liệu các ưu đãi đó có thực sự mang lai kết quả đầu tư như mong đợi về hiệu quả năng suất và tạo nên giá trị gia tăng hay không.
Tư Hoàng
No comments:
Post a Comment